تبلیغات
.. عاشقانه داستان کوتاه کتاب آموزش دانلود عکس طنز عشق شعر - یكصد و پنجاه درس زندگی 5 0کسب درآمد
 
عاشقانه داستان کوتاه کتاب آموزش دانلود عکس طنز عشق شعر
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : کوروش جدیدی

درس چهل و هفتم

حق و باطل

امیرمؤمنان على(علیه السلام) فرمود:

إِنَّ الْحَقَّ ثَقِیْلٌ مَرِىءٌ، وَ إِنَّ الْباطِلَ حَفِیفٌ وَبِىْءٌ(1)

ترجمه

حق سنگین و مشكل اما گواراست، و باطل سبك و آسان و اما دردناك و خطرناك است

  اما باطل بسیار آسان و گاهى بسیار لذیذ و شیرین، ولى اثرش مرگبار است; همچون یك غذاى لذیذ امام مسموم، هنوز از گلوى انسان فرو نرفته اثر ویرانگرى آن در قلب و معده و روده ها آشكار مى گردد; باطل نیز همانند این غذا، سازمان هاى مختلف اجتماع را ویران مى سازد.


1. بحارالانوار، ج 70، ص 107.

[ 58 ]

درس چهل و هشتم

پر ارزش ترین میراث عرب

پیغمبر اكرم(صلى الله علیه وآله) فرمود:

أَصْدَقُ كَلِمَة قالَتْها الْعَرَبُ كَلِمَةُ لُبَیْد:

ألا كُلُّ شَىء مَا خَلاَ الله باطِلُ *** وَكُلُّ نَعِیْم لا مَحَالَةَ زائلُ(1)

ترجمه

صحیح ترین و رساترین جمله اى كه عرب گفته است، گفتار «لبید» (شاعر معروف) است آن جا كه مى گوید: «آگاه باشید هرچیزى جز خدا باطل است و هر نعمتى بالاخره از دست خواهد رفت».

شرح كوتاه

توجه به فناى ثروت ها و مقام ها و زوال نعمت ها به انسان هشدار مى دهد كه هم در به دست آوردن آنها رعایت حق و عدالت را كند و هم در طرز مصرف آنها راه اعتدال پیش گیرد.

ابدیّت و جاودانگى لباسى است كه تنها به قامت كبریاى او مى زیبد و راه نیافتن فنا و نیستى تنها مخصوص ذات پاك اوست.

در برابر هر صحنه اى از صحنه هاى زندگى مادى باید به این حقیقت توجّه داشت و مغرور نشد.


1. مصباح الشریعه، صفحه 45.

[ 59 ]

درس چهل و نهم

من از آنها بیزارم

امام على بن موسى الرضا(علیه السلام) مى فرماید:

لَیْسَ مِنَّا مَنْ غَشً مُسْلِماً أَوْ ضَرَّهُ أَوْما كَرَهُ(1)

ترجمه

آن كس كه تقلّب كند یا به مسلمانى زیان رساند یا به او نیرنگ زند از ما نیست.

شرح كوتاه

آنها كه خوشبختى خود را در بدبختى دیگران و سود خود را در زیان دیگران مى بینند نه یك انسان واقعى محسوب مى شوند و نه یك مسلمان حقیقى.

امتیاز انسان از سایر جانداران در شخصیت اجتماعى اوست، و آن كس كه سود خود را در ضرر دیگران مى بیند فاقد شخصیت اجتماعى است.

زیان به افراد دیگر رسانیدن گاهى صریح و آشكار است و گاهى پنهانى از طریق تقلّب و یا خدعه و نیرنگ، به هر صورت باشد در اسلام ممنوع است، و امام على بن موسى الرضا(علیه السلام) فرمود: من از مرتكبین این اعمال بیگانه ام.


1. سفینة البحار ماده غش..

[ 60 ]

درس پنجاهم

تلاش عاجزان

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

اَلْغِیْبَةُ جُهْدُ الْعاجِزِ(1)

ترجمه

غیبت كردن آخرین تلاش افراد ناتوان است.

شرح كوتاه

درمیان گناهان كبیره كمتر گناهى است كه همانند غیبت نشانه پستى و ضعف و زبونى و ناجوانمردى باشد.

آنها كه به مذمت و عیب جویى مردم در پشت سر مى نشینند و آبروى و حیثیت افراد را با افشاى عیوب پنهانى، كه غالب مردم به یكى از این عیوب گرفتارند، مى برند، و آتش حسد و كینه خود را با این وسیله فرو مى نشانند، افرادى ناتوان و فاقد شخصیتند كه حتى در مبارزه بى دلیل و ظالمانه خود شهامت ندارند و تمام قدرتشان این است كه از پشت خنجر بزنند.

در حدیث آمده، آن كس كه غیبت مردم كند اگر توبه نماید آخرین كسى است كه وارد بهشت مى شود و اگر نكند نخستین كسى است كه وارد دوزخ مى شود.


1. نهج البلاغه، كلمات قصار.

[ 61 ]

درس پنجاه و یكم

نشانه هاى ستمگر

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

لِلظّالِمِ ثَلاثُ عَلامات:

یَظْلِمُ مَنَ فَوْقَهُ بِالْمَعْصِیَةِ وَمَنْ دُوْنَهُ بِالْغَلَبَةِ

وَیُظاهِرُ الْقَوْمَ الْظَّلَمة(1)

ترجمه

ستمگر سه نشانه دارد: به آنها كه بالاتر از او هستند با مخالفت و نافرمانى ستم مى كند، و نسبت به آنها كه زیر دست او قرار دارند از طریق قهر و غلبه ستم مى نماید، و با ستمگران همكارى دارد.

شرح كوتاه

آن كس كه روح ستمگرى بر فكرش غلبه كند و تحت نفوذ این روحیه پلید قرار گیرد، در هر مورد به شكلى خودنمایى مى نماید: از انجام وظایف خود در برابر آنها كه پذیرش فرمان آنها لازم است سرپیچى مى كند، و در برابر زیردستان به قهر و غلبه و زور و قلدرى متوسل مى شود، و دوستان و هم ردیفان و همكاران خود را از میان ستمگران انتخاب مى نمایند، او در هر حال ستمگر است ولى در هر مورد به شكل مناسب آن مورد در مى آید.


1. نهج البلاغه، كلمات قصار.

[ 62 ]

درس پنجاه و دوّم

درد بى درمان وجود ندارد

پیغمبر گرامى اسلامى فرمود:

ما أَنْزَلَ اللهُ مِنْ داء إِلاَّ جَعَلَ لَهُ دَواء(1)

ترجمه

خداوند هیچ دردى نداد مگر این كه دوایى بر آن آفرید.

شرح كوتاه

جهانى كه در آن زندگى مى كنیم مجموعه اى از عملها و عكس العمل هاست در كنار نیروى نفى كننده نیروى مثبت و سازنده اى وجود دارد كه باید آن را پیدا كرد و از آن بهره گرفت، و ادامه حیات ما معلول همین تعادل نیروهاست، نه تنها هیچ بیمارى جسمى بدون درمان وجود ندارد، هیچ مشكل اجتماعى هم موجود نیست كه راه حلى براى آن نباشد، آنها كه مشكلات را لاینحل مى پندارند و به هر كار پیچیده برخورد مى كنند آن را درد بى درمان معرفى مى كنند از این حقیقت غافلند كه اصولا درد بى درمان وجود ندارد.

بنابراین باید با حوصله و پشتكار به میدان حوادث سخت زندگى رفت و راه حل آنها را پیدا كرد.


1. نهج الفصاحه.

[ 63 ]

درس پنجاه و سوّم

چرا نعمت ها از بین مى روند؟

امام باقر(علیه السلام) مى فرماید:

إنَّ اللهَ قَضَى قَضاءً حَتْماً أَلاّ یُنْعِمَ عَلَى الْعَبْدِ بِنِعْمَة فَیَسْلُبُها إیّاهُ حَتّى یُحْدِثَ الْعَبْدُ ذَنْباً یَسْتحِقُّ بِذلِك النَّقِمَةِ(1)

ترجمه

خداوند یك حكم قطعى كرده است كه نعمت هایى را كه به مردم داده از آنها نگیرد مگر این كه گناهى مرتكب شوند كه موجب سلب آن نعمت گردد.

شرح كوتاه

نعمت هاى خدا بى پایان است، اما بى حساب نیست، بدون حساب به كسى نمى دهد و بى حساب از كسى نمى گیرد، هنگامى كه مردم جهان نعمت هاى او را وسیله غرور و فساد تبهكارى و ستم قرار دادند همان نعمت ها تبدیل به عوامل بدبختى آنها مى گردد، نعمت آنها سلب، و بلا جاى آن را مى گیرد، صنایع و تكنولوژى آنها ویرانگر، و اجتماع آنها مایه نفاق، و توسعه زندگى آنها مایه ناراحتى، و حتى وسیله هاى سرعت عامل عقب ماندگى آنها مى گردد، چرا كه از نعمت ها سوء استفاده كردند!


1. اصول كافى، جلد 2.

[ 64 ]

درس پنجاه و چهارم

شهادت و پاكى

پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) فرمود:

إذا مُتَّ عَلَى طَهارَة تَكُونُ شَهِیْداً(1)

ترجمه

هنگامى كه پاك از دنیا بروى در زمره شهیدان خواهى بود.

شرح كوتاه

حدیث فوق قسمتى از دستورهایى است كه پیامبر(صلى الله علیه وآله) به یكى از یاران خود به نام «انس» مى دهد و به او مى فرماید:

«اگر مى توانى شب و روز با وضو باشى این چنین كن، زیرا گر در این حال از دنیا بروى شهید خواهى بود.»، گرچه معناى نخستین حدیث، همان با وضو بودن است، اما حدیث در ضمن اشاره به حقیقت مهم ترى دارد و آن پاك زیستن و پاك از جهان رفتن است، آنها كه دامانشان پاك، دل هایشان پاك، و زندگى و فكرى پاك دارند و این چنین از جهان رخت بر مى بندند قطعاً در صف شهیدان خواهند بود كه شهادت منحصر به كشته شدن در میدان جنگ نیست، احادیث دیگرى كه در منابع اهل بیت(علیهم السلام)وارد شده نیز این حقیقت را تأكید مى كند.


1. سفینة البحار، جلد 1، صفحه 720.

[ 65 ]

درس پنجاه و پنجم

عاشقان جانباز

امام باقر(علیه السلام) مى فرماید:

إنَّ أَصْحَابَ جَدِّىَ الْحُسَیِنْ لَمْ یَجِدُوا ألَمَ مَسِّ الْحَدِیْدِ(1)

ترجمه

یاران فداكار جدم امام حسین(علیه السلام) در زیر ضربات شمشیر و نیزه دشمن احساس درد نمى كردند!

شرح كوتاه

هنگامى كه علاقه انسان به یك هدف به مرحله عشق، آن هم عشقى سوزان، برسد تمام احساس او در همان نقطه متمركز مى شود، و به همین جهت هر ناراحتى براى او قابل تحمل است نه تنها قابل تحمل است بلكه احساس ناراحتى نمى كند، جایى كه زنان مصر با دیدن روى یوسف، در مسیر یك عشق زود گذر مجازى، آنچنان از خود بى خبر شدند كه به جاى بریدن میوه، دست هاى خود را بریدند چه جاى تعجب است كه عاشقان بى قرار راه خدا، و جانبازان راه حق و فضیلت، درد و رنج ضربات سنگین دشمن را احساس نكنند، باید نخست عشق ورزید، فداكارى و تحمل نتیجه حتمى آن است.


1. بحارالانوار، جلد 45، صفحه 80.

[ 66 ]

درس پنجاه و ششم

خردمند و بى خرد

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

اَلعاقِلُ یَعْتَمِدُ عَلى عَمَلِهِ وَالْجاهِلُ یَعْتَمِدُ عَلَى أَمَلِهِ(1)

ترجمه

خردمند بر سعى و عمل خویش تكیه مى كند و بى خرد بر آرزوهاى خویش.

شرح كوتاه

خردمندان افرادى مثبت و حقیقت جو هستند لذا همیشه هدف هاى بلند خویش را در وجود خارجى جستجو مى كنند، و چون رسیدن به آنها بدون تلاش و سعى و كوشش ممكن نیست، همّت خویش را روى عمل خویش متمركز مى سازند، در حالى كه جاهلان بى خبر در دریایى از آرزوها و اوهام غوطه ورند و گمشده هاى خود را تنها در عالم خیال مى جویند، و چون دست یافتن به تخیّلات نیازى به كار و كوشش ندارد، گرایش هاى منفى در همه شئون زندگى آنها آشكار مى گردد، همیشه به انتظار پیروزى هاى خیالى در فردایى كه هنوز نیامده و شاید هیچ گاه نخواهد آمد دلخوشند، و بنابراین در زندگى تكیه گاهى جز آرزو ندارند.


1. غرر الحكم.

[ 67 ]

درس پنجاه و هفتم

دینداران واقعى كمند

امام حسین(علیه السلام) فرمود:

اَلنّاسُ عَبِیْدُ الدُّنْیا وَالدِّینُ لَعِقٌ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ یَحُوطُونَهُ ما دَرَّت بِهِ مَعایِشُهُمْ فَإِذا مُحِّصُوا بِالْبَلاءِ قَلَّ الدَّیانُونَ!(1)

ترجمه

بسیارى از مردم بنده دنیا هستند و دین تنها بر زبان آنهاست، مادامى كه زندگى آنان در پرتو دین و روبراه است از آن حمایت مى كنند; ولى آن روز كه با حوادث سختى آزموده شوند، دینداران اندكند.

شرح كوتاه

دین و مذهب - آن هم مذهبى همچون اسلام - حافظ حقوق مردم جامعه و حامى منافع واقعى و عادلانه آنهاست، ولى گاهى دین مزاحم منافع شخصى و خصوصى افراد است; این جاست كه «دینداران از مدعیان دین»، شناخته مى شوند، بسیارى از مردم كه به هر چیز از دریچه سود شخصى خود مى نگرد تا آن جا با دین همراهند كه حافظ حقوق شخصى آنها باشد، اما بر سر دو راهى ها كه دین از منافع خصوصى آنها جدا مى شود، بكلى آن را رها مى كنند و مصداق «نؤمن ببعض و نكفر ببعض» مى شوند; اما دینداران واقعى آنها هستند كه در هر حال به آن وفا دارند و دین وایمان خطوط اصلى زندگى آنها را ترسیم مى كند نه منافع شخصى.


1. بحارالانوار، جلد 10، صفحه 198.

[ 68 ]

درس پنجاه و هشتم

عدالت در میان فرزندان

پیغمبرگرامى اسلامى مى فرماید:

إِعْدِلُوا بَیْنَ أَوْلادِكُمْ كَما تُحِبُّونَ أَنْ یَعْدِلُوا بَیْنَكُمْ(1)

ترجمه

در میان فرزندان خود عدالت كنید همان طور كه دوست مى دارید آنها در میان شما عدالت كنند.

شرح كوتاه

یكى از اشتباهات بزرگ تبعیض در میان فرزندان است، بعضى از مردم، براى فرزند بزرگ و به اصطلاح ارشد امتیاز قائل مى شوند و بعضى براى كوچك ترین فرزند، و گاهى آنچنان در این راه، افراط مى كنند كه هر چه از محبّت و مال و عواطف دارند در اختیار یكى از آنها قرار مى دهند و دیگران را بكلى محروم مى سازند، این موضوع آتش كینه و حسد را دل آنها بر مى افروزد و در آینده نسبت به یكدیگر دشمن و نسبت به پدر و مادر كینه جو، و حتى نسبت به اجتماع هم در مقام انتقام جویى بر مى آیند.


1. بحارالانوار، جلد 23.

[ 69 ]

درس پنجاه و نهم

همواره تحت مراقبت هستى

امام محمّد تقى (امام جواد)(علیه السلام) فرمود:

إِعْلَمْ أَنَّكَ لن تَخْلُو مِنْ عَیْنِ اللهِ فَانْظُرْ كَیْفَ تَكُونُ(1)

ترجمه

بدان كه از دیدگاه پروردگار بیرون نخواهى رفت اكنون ببین چگونه خواهى بود؟

شرح كوتاه

نخستین اثر ایمان به خداوند بزرگ، احساس یك مراقبت دائمى بر سر تا پا و درون و برون از ناحیه علم و آگاهى اوست، نه تنها هیچ نقطه اى از دیدگاه علم او بیرون نیست، بلكه مراقبین او از چهارسو، از همه جا، ما را احاطه كرده اند.

هر قدر پایه ایمان بالاتر برود احساس این مراقبت، بیشتر و عمیق تر مى گرد، تا آن جا كه انسان خود را به طور دائم در حضور او مى بیند، این احساس بزرگترین وسیله اصلاح فرد و اجتماع، و زیباترین جلوه هاى ایمان است، كه احیا كردن آن به مهم ترین نابسامانى هاى اجتماعى سامان مى بخشد.


1. از كتاب تحف العقول.

[ 70 ]

درس شصتم

نه چاپلوسى نه حسد

امیرمؤمنان على(علیه السلام) فرمود:

الثَناءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الإِسْتِحْقاقِ مَلَقٌ وَالتَّقْصِیرُ مِنَ الإِسْتِحْقاقِ عَىُّ أَوْ حَسَدٌ(1)

ترجمه

مدح و تعریف بیش از استحقاق و شایستگى تملق است و كمتر از استحقاق یا ناتوانى در بیان است یا حسد.

شرح كوتاه

شك نیست كه باید از افراد شایسته و صفات و اعمال نیكشان تقدیر و تمجید كرد و آنها را در راهى كه در پیش گرفته اند تشویق و دلگرم نمود ولى باید این كار درست به اندازه استحقاق افراد باشد وگرنه نتیجه هاى منفى و زیانبخشى به وجود مى آورد، اگر بیش از اندازه شایستگى باشد تملق و چاپلوسى است كه هم شخصیت گوینده را در هم مى شكند و هم طرف را گرفتار عجب و خودبینى مى كند، و اگر كمتر از شایستگى باشد، هم نیكان را دلسرد مى سازد و هم نشانه حسد یا عجز گوینده است.


1. نهج البلاغه، كلمات قصار.

[ 71 ]

درس شصت و یكم

در خدمت برادران باش

امام صادق(علیه السلام) فرمود:

مَنْ كانَ فِى حاجَةِ أَخِیْةِ الْمُسْلِم كَانَ اللهُ فِى حَاجَتِهِ(1)

ترجمه

كسى كه در راه انجام حاجات و نیازمندى هاى برادران دینیش كوشش كند، خداوند در راه انجام حاجات او خواهد بود.

شرح كوتاه

مردم غالباً فكر مى كنند كه اگر به حلّ مشكلات دیگران بپردازند از پیشرفت در زندگى مى مانند، در حالى كه منطق اسلام غیر از این است، پیغمبر(صلى الله علیه وآله) در حدیث بالا مى فرماید، تو در راه حلّ مشكلات مردم، و رفع نیازمندى هاى آنها بكوش، خداوندى كه قدرتش مافوق قدرت تو و همه قدرتهاست به تو كمك مى كند و مشكلات تو را حل مى نماید. این موضوع را با چشم خود دیده ایم كه افرادى كه به دیگران كمك مى كنند مشكلاتشان به طور عجیبى حل مى شود و این یك موهبت الهى است.


1. بحارالانوار، جلد 74، صفحه 286.

[ 72 ]

درس شصت و دوّم

اشتباه در زندگى

على(علیه السلام) مى فرماید:

لا تُشْغِلْ قَلْبَكَ الْهَمَّ عَلَى مافاتَ فَیُشْغِلَكَ عَنِ الإِستِعْدادِ بِما هُوَ آت(1)

ترجمه

قلب خود را به اندوه براى گذشته مشغول نكن كه از آمادگى ها براى آینده درمانى.

شرح كوتاه

كمتر كسى پیدا مى شود كه اشتباهاتى در زندگى مرتكب نشود و فرصت هایى را از دست نداده باشد، در این جا مردم دو دسته مى شوند; عده اى دائماً وقت خود را با افسوس خوردن به گذشته تلف مى كنند و باقیمانده انرژى هاى خود را در این راه از دست مى دهند; ولى عده دیگرى گذشته را تمام شده تلقى كرده به دست فراموشى مى سپارند و تنها از آن درس هاى عبرتى براى ساختن آینده مى آموزند و تمام قدرت و نیروى خود را متوجه سازندگى امروز و فردا مى كنند. مسلّماً پیروزى از آن این دسته است همان طورى كه امیرمؤمنان على(علیه السلام) در حدیث بالا بیان فرموده است.


1. نقل از غررالحكم، صفحه 289.

[ 73 ]

درس شصت و سوّم

اسلام جهانگیر مى شود

پیغمبر اكرم(صلى الله علیه وآله) مى فرماید:

لا یَبْقَى عَلَى ظَهْرِ الأَرْضِ بَیْتُ مَدَر وَلا وَبر إِلاَّ أَدْخَلَهُ اللهُ كَلِمَةَ الأسْلامِ(1)

ترجمه

در روى زمین خانه اى نمى ماند، حتى خانه هاى گلین و خیمه هاى پشیمن، مگر آن كه خداوند آیین اسلام را در آن وارد مى كند.

شرح كوتاه

روز به روز این حقیقت آشكارتر مى شود كه جهان بر سر دو راهى است، یا اسلام را مى پذیرد و یا هیچ دینى را نمى خواهد نخواهد پذیرفت، از آن جا كه لادینى برخلاف سرشت آدمى است سرانجام به سوى اسلام جلب مى گردد; و هم اكنون موجى از توجه به اسلام نقاط مختلفى از جهان را فرا گرفته است.

اما تكامل این موضوع به هنگام ظهور حضرت مهدى ارواحنا له الفداء خواهد بود; در آن روز شرك و بت پرستى از دنیا برچیده مى شود و حكومت اسلام سراسر روى زمین را خواهد گرفت، آنچه كه پیامبر(صلى الله علیه وآله) در حدیث بالا بشارت داده است.


1. مجمع البیان، تفسیر سوره توبه.

[ 74 ]

درس شصت و چهارم

هیچ گناهى را كوچك نشمر!

امام حسن عسكرى(علیه السلام) مى فرماید:

مِنَ الذُّنُوبِ الَّتِى لا یُغْفَرُ:لیتنى لا اُؤاخَذُ إِلاَّ بِهَذا!(1)

ترجمه

از گناهانى كه بخشوده نخواهد شد، آن است كه انسان بگوید: «اى كاش گناه من همین باشد»

شرح كوتاه

گناهان كوچك بر اثر چند چیز گناه بزرگ مى شوند، از جمله كوچك شمردن و بى اهمیّت دانستن آنهاست، كه یكى از وساوس خطِناك شیطانى مى باشد.

گناهانى كه انسان از آنها وحشت دارد و آنها را بزرگ مى شمرد آن قدر خطرناك نیستند زیرا همواره مراقب است كه دامن او را نگیرند، اما به هنگامى كه آن را كوچك شمرده و وحشت او زایل گشت به آسانى در مسیر آن قرار مى گیرد، و چه بسا تكرار مكرر آن كه خود یكى دیگر از عوامل تبدیل گناهان صغیره به كبیره است، براى همیشه او را از سعادت و خوشبختى دور مى سازد، از این گذشته، گناه هرچه باشد. از یك نظر، بزرگ است زیرا شكستن حریم قانون خداوند بزرگ مى باشد.


1. تحف العقول، صفحه 366.

[ 75 ]

درس شصت و پنجم

برترى دانش

امام موسى بن جعفر(علیه السلام) مى فرماید:

فَضْلُ الْفَقِیهِ عَلَى الْعابِدِ كَفَضْلِ الشَّمسِ عَلَى الْكَواكِبِ(1)

ترجمه

برترى «عالم» از «عابد» همانند برترى خورشید است نسبت به ستارگان.

شرح كوتاه

ستارگان آسمان تنها خود روشنند اما نمى تواند روشنى چندانى به ما بدهند و راه را براى ما مشخص كنند، اما آفتاب و اشعه طلایى و درخشانش، نه تنها حیات پرور و زندگى آفرین است; بلكه راه را از بیراهه و شاهراه را از پرتگاه به همه ساكنان كرات منظومه شمسى نشان مى دهد، و چنین است فرق عالم و عابد، «این» فقط گلیم خود را از آب بیرون مى كشد و «آن» سعى مى كند كه غریق ها را نجات بخشد، و این را نیز مى دانیم كه سیّارگان منظومه شمسى از نور آفتاب بهره مى گیرند، و اگر عالمى نبود عابدى هم وجود نداشت.


1. تحف العقول، صفحه 307.

[ 76 ]

درس شصت و ششم

حقوق متقابل

پیغمبر اكرم(صلى الله علیه وآله) مى فرماید:

یَلْزَمُ الْوالِدَیْنَ مِنَ الْحُقُوقِ لِوَلَدِ هِما ما یَلْزَمُ الْوَلدَ لَهُما مِنَ حُقُوقهِما(1)

ترجمه

همان طورى كه فرزندان بر اثر ترك حقوق پدر و مارد مسؤولند پدران و مادران نیز در برابر ترك حقوق فرزندان مسؤولیت دارند.

شرح كوتاه

در دنیا هیچ حقى بدون وظیفه نیست یعنى در كنار هر حقى وظیفه اى وجود دارد و هر اندازه حق بزرگتر باشد وظیفه و مسؤولیت نیز بزرگتر است.

به همین دلیل پدران و مادران كه حق بزرگى بر فرزندان خود دارند - حقى كه در قرآن مجید همدوش حق پروردگار ذكر شده - مسؤولیت سنگینى نیز در مقابل آنها دارند; آنها باید لحظه اى از تعلیم و تربیت فرزندان غافل نشوند و تا آن جایى كه امكان دارند در سازندگى روح و جسم آنها و نگهدارى آنان از آلودگى هاى فكرى و اخلاقى بكوشند و غوغاى زندگى روزانه آنها را از این وظیفه بزرگ باز ندارد.


1. از كتاب اقوال الائمه.

[ 77 ]

درس شصت و هفتم

در راه اطاعت خرج كن تا خرج گناه نكنى!

امام كاظم(علیه السلام) فرمود:

إِیّاكَ اَنْ تَمْنَعَ فی طاعَةِ الله فَتُنْفِقَ مِثْلیْهِ فى مَعْصِیَةِ اللهِ.(1)

ترجمه

از صرف مال در راه اطاعت پروردگار خوددارى مكن كه ناچار مى شوى دو برابر آن را در راه معصیت و گناه صرف كنى!

شرح كوتاه

بسیارند كسانى كه مثلا براى هزینه بهداشت خویش سختگیرند و همان سبب مى شود كه دو یا چند برابر آن را صرف درمان بیمارى ها كنند!

این یك قانون عمومى است كه اگر انسان در مصارف لازم، از خرج كردن خوددارى كند، براى جبران آن گرفتار هزینه هاى سنگین ترى مى شود.

كسى كه از صرف وقت یا پول براى تعلیم و تربیت فرزند خویش مضایقه كند; باید هزینه هاى كمرشكن اعتیادها و جنایات و انحراف ها، و ندانم كارى هاى او را تحمل كند، و كسانى كه از صرف هزینه هایى كه به رفع نیازمندى محرومان اجتماع كمك مى كند سرباز زنند باید هزینه هایى كه گاهى چندین برابر آن است براى جلوگیرى از حوادث ناشى از آن مصرف كنند و همچنین...


1. تحف العقول، صفحه 305.

[ 78 ]

درس شصت و هشتم

بزرگترین بازار تجارت

امام هادى(علیه السلام) مى فرماید:

الدُّنیا سُوْقٌ رَبِحَ فِیْها قَوْمٌ وَخَسِرَ آخَرُونَ(1)

ترجمه

دنیا بازارى است كه جمعى در آن سود مى برند و جمعى زیان!

شرح كوتاه

این جهان نه وطن اصلى انسان است و نه محل سكونت دائم، بلكه تجارتخانه بزرگى است كه انسان با سرمایه هاى عظیمى همچون ساعات عمر، نیروى انسانى، مواهب فكرى و عقلى به آن فرستاده شده است تا از آن بهره اى ارزنده براى سعادت ابدى و زندگى جاویدانش بگیرد.

آنها كه فعال و سخت كوش و هوشیارند و پرتلاش و آگاه، از فنون این تجارت بزرگ با خبرند، لحظه اى آرام نیستند و دائماً در تكاپو تا با این سرمایه ها، كالایى ارزنده تر، متاعى جاویدان، سرنوشتى درخشان براى خود و جامعه خود انتخاب كنند، نه آن كه در مسیر فساد و تبهكارى و بیهودگى همه را از دست بدهند، و با دستى تهى از آن بیرون روند.


1. تحف العقول، صفحه 361.

[ 79 ]

درس شصت و نهم

بلند پایه ترین مردم

پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) مى فرماید:

إنَّ أَعْظَمَ النّاسِ مَنْزلَةً عِنْدَ اللهِ یَوْمَ الْقِیامَةِ أَمْشاهُمْ فِى أَرْضِهِ بِالنَّصِیحَةِ لِخَلْقِهِ(1)

ترجمه

بلند پایه ترین مردم در روز رستاخیز كسى است كه از همه بیشتر براى خیرخواهى خلق خدا گام برداشته است.

شرح كوتاه

خدمت به خلق در ردیف بزرگترین عبادات اسلامى است، و یكى از طرق خدمت به خدا این است كه انسان مصالح و منافع آنها را همانند مصالح و منافع خودش ببیند، و همان طور كه در مورد منافع خود با نهایت دلسوزى رفتار مى كند، درباره منافع و مصالح دیگران نیز كاملا دلسوز باشد، و در حضور و غیاب مردم از خیرخواهى فروگذار نكند.


1. نقل از كتاب كافى، جلد 2، صفحه 166.

[ 80 ]

درس هفتادم

سه اصل مهم اجتماعى

امام صادق(علیه السلام) مى فرماید:

اَلنَّاسُ سَوَاءٌ كَأَسْنانِ الْمِشْطِ

وَالْمَرْءُ كَثِیْرٌ بِأَخِیْهِ

وَلا خَیْرَ فِى صُحْبَةِ مَنْ لَمْ یَرَلَكَ مِثْلَ الَّذِى یَرَنى لِنَفْسِهِ(1)

ترجمه

مردم (در حقوق اجتماعى) برابرند همانند دندانه هاى یك شانه! یك فرد با داشتن برادران (دینى) جمع كثیرى مى شود.

و همنشینى با آن كس كه آنچه براى خود مى خواهد براى تو نمى خواهد سزاوار نیست.

شرح كوتاه

سه اصل مهم زندگى اجتماعى در حدیث بالا آمده است:

نخست مساوات و برابرى همه انسانها از هر نژاد و زبان و طبقه در تمام حقوق اجتماعى، دوّم پیوند فرد به اجتماع و اجتماع به فرد كه از یك فرد به ضمیمه برادران، جامعه اى مى سازد، سوّم لزوم احترام به منافع دیگران به اندازه منافع خویشتن به عنوان شرط اساسى دوستى و رفاقت.

و جامعه اى كه این اصول سه گانه در آن حكومت نكند نه یك جامعه اسلامى است و نه انسانى.


1. تحف العقول، صفحه 274.



موضوعات
...
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
کسب درآمد