تبلیغات
.. عاشقانه داستان کوتاه کتاب آموزش دانلود عکس طنز عشق شعر - یكصد و پنجاه درس زندگی 6 0کسب درآمد
 
عاشقانه داستان کوتاه کتاب آموزش دانلود عکس طنز عشق شعر
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : کوروش جدیدی

درس هفتاد و یكم

تندخویى و شتاب زدگى

امیرمؤمنان على(علیه السلام) فرمودند:

اَلْحِدَّهُ نَوْعٌ مِنَ الْجُنُونِ لاَِنَّ صاحِبَها یَنْدَمُ فَإنْ لَمْ یَنْدَمْ فَجُنُونُها مُسْتَحْكَمٌ(1)

ترجمه

تندخویى و شتابزدگى یك نوع دیوانگى است، زیرا صاحب این صفت بزودى از كار خود پشیمان مى شود، و اگر پشیمان نشد، دلیل آن است كه جنون او ثابت و مستحكم است.

شرح كوتاه

اما اگر این گونه افراد حتى پس از مشاهده نتایج سوء كار خود پشیمان نشوند، اینها دیوانگان پا برجا و دائمى هستند.


1. نهج البلاغه - كلمات قصار.

[ 82 ]

درس هفتاد و دوّم

زاهدان واقعى

پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) فرمود:

اَلزُّهدُ فى الدُّنیا قَصْرُ الأَمَلِ وَشُكْرُ كُلُّ نِعْمَة وَالْوَرَعُ عَنْ كُلِّ ما حَرَّمَ اللهُ(1)

ترجمه

زهد در این جهان به سه چیز است: كوتاهى آرزو، شكرگزارى نعمت ها و پرهیز از حرام.

شرح كوتاه

بسیارى از مردم در فهم مفهوم زهد اسلامى گرفتار اشتباهند و آن را با بیگانگى و جدایى از زندگى مادى و اجتماعى مرداف مى شمرند و زاهدان واقعى را آنها مى دانند كه در انزواى اجتماعى فرو رفته و پشت پا به همه مظاهر زندگى مادى زده اند، و به همین دلیل آن را یك برنامه استعمارى تلقى مى كنند.

در حالى كه زهد واقعى یك مفهوم سازنده اجتماعى دارد كه در حدیث بالا به آن اشاره شده:

پرهیز از غصب حقوق دیگران و اموال نامشروع و حرام، و صرف امكانات مادى در مصارف منطقى و انسانى (كه حقیقت معناى شكرگزارى است) و كوتاه ساختن آرزوهایى كه غرق شدن در آن، انسان را از همه چیز - جز پول و مقام و شهوت - بیگانه مى سازد.


1. تحف العقول.

[ 83 ]

درس هفتاد و سوّم

آزمون شخصیت

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

ثَلاثٌ یُمْتَحَنُ بِهَا عُقُولُ الرِّجالِ هُنَّ المالُ وَالْوِلایةُ وَالْمُصِیبَةُ(1)

ترجمه

سه چیز است كه عقل افراد با شخصیت با آن امتحان مى شود: ثروت، مقام، مصیبت.

شرح كوتاه

آزمون هاى خداوند، وسیله تكامل ها و پیشرفت هاست، و مواد خاصى ندارد، بلكه با هر وسیله اى ممكن است این آزمون صورت گیرد، ولى سه ماده از همه مهم تر است، به هنگامى كه مال و ثروتى به دست انسان مى آید آیا عقل خود را گم مى كند و هوش از دست مى دهد یا نه؟

و به هنگامى كه مقامى به او سپرده مى شود آیا ظرفیت او چنان است كه همه چیز را فراموش مى نماید یا نه؟

و نیز هنگامى كه حادثه ناگوارى براى او رخ مى دهد، آیا در این موقع جزع و فزع آغاز مى كند و خود را مى بازد و زبان به ناشكرى مى گشاید یا نه؟

این مهم ترین چیزهایى است كه انسان با آن آزمایش مى شود.


1. غرر الحكم مادءه ثلاث.

[ 84 ]

درس هفتاد و چهارم

برنامه صحیح براى دنیا و آخرت

امام على ابن موسى الرضا(علیه السلام) مى فرماید:

إعْمَلْ لِدُنْیاكَ كَأنَكَ تعِیشُ أَبَدَاً وإِعْمَلْ لآِ خِرَتِكَ كَأَنَّك تَمُوتُ غَدَاً(1)

ترجمه

براى دنیا آنچنان كار كن كه گویا تا ابد زنده اى و براى آخرت آنچنان كار كن كه گویا فردا خواهى مرد!

شرح كوتاه

حدیث فوق چگونگى مواجهه اسلام را با مسائل مربوط به زندگى مادى و معنوى روشن مى سازد. یك مسلمان مثبت و وظیفه شناس نسبت به مسائل زندگى مادى باید آنچنان محكم كارى و انضباط را رعایت كند كه یا همیشه در این جهان مى ماند، و به این ترتیب اهمال كارى هاى ریا كارانه مدعیان زهد را مردود شناخته است.

و نسبت به مسائل معنوى و آمادگى هاى لازم براى زندگى باید آن قدر حساس و روشن باشد كه اگر فردا از این جهان چشم بپوشد، كمبودى نداشته باشد، با آب توبه واقعى دامن خود را از گناه شسته و حقوق مردم را همگى ادا كرده و هیچ نقطه تاریكى در زندگى نداشته باشیم.


1. وسایل الشیعه، (طبق نقل اقوال الائمه، جلد 2، صفحه 277).

[ 85 ]

درس هفتاد و پنجم

اثر گناه

امام صادق(علیه السلام) مى فرماید:

مَنْ یَمُوتُ بِالذُّنوبِ أَكْثَرُ مِمَّنْ یَمُوتُ بِالآجالِ وَ مَنْ یَعِیشُ بِالإِحْسانِ أَكْثَرُ مِمَّنْ یَعِیشُ بِالأَ عمارِ(1)

ترجمه

آنها كه بر اثر گناه مى میرند از آنها كه با مرگ طبیعى از دنیا مى روند بیشترند!، و آنها كه بر اثر نیكوكارى عمر مى كنند از آنها كه با عمر طبیعى زندگى مى نمایند زیادترند!

شرح كوتاه

امروز ثابت شده است كه سرچشمه قسمت قابل توجهى از بیمارى هاى جسمى، عوامل روحى و معنوى است، و یكى از مهم ترین عوامل ناراحتى روانى فشارهاى شدیدى است كه از ناحیه وجدان به خاطر انجام گناه بر روح آدمى وارد مى شود. انسان گناهكار در دادگاه وجدان محاكمه مى شود و با مجازات هاى دردناك معنوى وجدان روبه رو مى گردد و عكس العمل آن در جسم و جان و حتى در مرگ و میرها آشكار مى گردد، بعكس، افراد نیكوكار از درون وجدان خود تشویق مى شوند و همین تشویق معنوى نیرو و نشاط تازه اى به آنها مى دهد و بر طول عمر آنها مى افزاید نتیجه این كه گناه عمر را كوتاه، و كار نیك عمر آدمى را طولانى مى سازد.


1. نقل از كتاب سفینة البحار.

[ 86 ]

درس هفتاد و ششم

شیعه واقعى

امام باقر(علیه السلام) به یكى از دوستان خود فرمود:

أَبْلِغْ شِیعَتَنا أَنَّهُ لا یُنالُ ما عِنْدَ اللهِ إِلاَّ بِعَمَل(1)

ترجمه

به شیعیان ما بگو كه هیچ كس به مواهب و رحمت هاى الهى نمى رسد مگر با عمل.

شرح كوتاه

این گفتار امام باقر(علیه السلام) پاسخى است به آنها كه تصور مى كنند تنها به عنوان قبول نام تشیع و ابراز عشق به خاندان پیغمبر(صلى الله علیه وآله) مى توانند بزرگترین مقام را در پیشگاه خدا داشته باشند، در حالى كه مى دانیم اساس اسلام روى عمل گذشته شده و شیعیان واقعى آنها هستند كه برنامه عملى آنان اقتباسى است از برنامه هاى عملى على(علیه السلام) و یارانش و اصولا تشیع از ماده مشایعت به معناى گام برداشت پشت سر كسى است; بنابراین آنها شیعه واقعى خاندان پیغمبرند كه پشت سر آنها گام بر مى دارند.


1. اصول كافى، جلد 2، صفحه 300.

[ 87 ]

درس هفتاد و هفتم

با چه كسى مشورت كنیم؟

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

لا تُدْخِلَنَّ فِى مَشْوَرَتِكَ بَخِیلا یَعْدِلُ بِكَ عَنِ الْفَضْلِ

وَیَعِدُكَ الْفَقْرَ وَلا جَبَاناً یُضْعِفُكَ عن الاُْموِر

وَلا حَرِیصَاً یُزَّیِّنُ لَكَ الشَّرَهَ بِالْجَوْرِ(1)

ترجمه

با افراد بخیل مشورت مكن كه تو را از خدمت به خلق خدا باز مى دارند، و از تهیدستى مى ترسانند و با افراد ترسو مشورت مكن كه اراده تو را براى انجام كارهاى مهم تضعیف مى كنند و نیز اشخاص حریص را مشاور خود قرار مده كه ستمگرى را براى تو زینت مى دهند!

شرح كوتاه

مشورت از دستورات مهم اسلامى است، ولى به همان اندازه كه مشورت با افراد ارزنده، به پیشرفت برنامه هاى صحیح كمك مى كند، مشورت با افرادى كه نقاط ضعف روشنى دارند، زیان بخش است; و نتیجه معكوس مى بخشد - به همین دلیل امام(علیه السلام) مؤكداً توصیه مى كند از انتخاب سه دسته به عنوان مشاور مخصوصاً در امور مهم اجتماعى خوددارى شود:

بخیلان، ترسوها، حریص ها، یكى دست انسان را مى گیرد تا بذل و بخشش از مواهب خداداد نكند، و دیگرى اراده او را سست مى كند و سوّمى انسان را براى حرص و ولع بیشتر - تشویق به تجاوز به حقوق دیگران مى نماید.


1. نهج البلاغه، نامه 53.

[ 88 ]

درس هفتاد و هشتم

بالاترین نعمت ها

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

أَجَلُّ النِّعَمِ اَلْعافِیَةُ وَ خَیْرُ مادَامَ فِى الْقَلْبِ اَلْیَقِیْنُ(1)

ترجمه

بالاترین نعمت ها، تندرستى و سلامتى، و بهترین چیزى كه مى تواند قلب انسان را پر كند، ایمان به خداست.

شرح كوتاه

در حقیقت امیرمؤمنان(علیه السلام) انگشت روى بزرگترین نعمت مادى و معنوى گذارده است. سلامت تن نه تنها بزرگترین موهبت الهى است، بلكه سرچشمه همه فعالیت ها و تلاش ها و بركات است، و در میان مواهب معنوى چیزى برتر، و بالاتر از نور یقین و روشنایى ایمان نیست كه پرفروغ ترین چراغ راه زندگى و مؤثرترین داروى درمان بیمارى جهل و ذلّت و حقارت و آلودگى است و آرام بخش قلب و جان!


1. تحف العقول.

[ 89 ]

درس هفتاد و نهم

امام غائب(علیه السلام)

قِیْلَ لِلصّادقِ عَلَیْهِ السَّلام:

كَیْفَ یَنْتَفِعُ النّاسُ بِالْحُجَّةِ الْغائبِ الْمَستُور؟

قالَ كَما یَنْتَفِعُوْنَ بِالشَّمسِ إذا سَتَرَها السَّحابُ(1)

ترجمه

از امام صادق(علیه السلام) پرسیدند:

چگونه مردم از وجود امام غائب و پنهان بهره مى گیرند؟

امام فرمود: همان گونه كه از آفتاب در پشت ابرها!

شرح كوتاه

نور آفتاب سرچشمه تمام جنبش هاى حیاتى در روى كره زمین است و هیچ موجود زنده اى بدون آن قادر به ادامه حیات نیست، و همین گونه است نور آفتاب وجود امام و رهبران آسمانى در زندگى معنوى و انسانى بشر.

آفتاب در پشت ابر، درست مانند یك چراغ در پشت شیشه مات، قسمت قابل توجهى از نور خود را به بیرون مى فرستد و ظلمت شب را از میان مى برد و روى گیاهان و موجودات زنده اثر مى گذارد، همین طور بركات روحانى و معنوى امام(علیه السلام) حتى از پشت پرده غیبت به جهان انسانیّت مى تابد; منتها همان طور كه هر عمارتى به اندازه روزنه هاى خود از روشنایى آفتاب استفاده مى كند، بهره مردم از نور آفتاب ولایت نیز متناسب با چگونگى و مقدار ارتباط و پیوند آنها با اوست.


1. بحارالنوار، جلد 52، صفحه 92.

[ 90 ]

درس هشتادم

پاى هر سخن منشین!

امام جواد(علیه السلام) مى فرماید:

مَنْ أَصْغَى إلى نَاطِق فَقَدْ عَبَدَهُ فَاِنْ كَانَ النّاطِقُ عَنِ الله فَقَدْ عَبَدَ اللهَ وَإنْ كانَ النّاطِقُ یَنْطِقُ عَنْ لِسانِ إبْلِیسَ فَقَدْ عَبَدَ إبْلِیْسَ(1)

ترجمه

كسى كه به سخنگویى گوش فرا دهد، او را پرستش كرده است. بنابراین اگر از خدا مى گوید، خدا را پرستش كرده، و اگر از زبان ابلیس مى گوید، ابلیس را پرستیده است!

شرح كوتاه

سخن هرچه باشد و از هركس باشد اثر دارد; و گوش فرادادن به سخنان این و آن معمولا با تأثیر آن در دل آدمى همراه است، و از آن جا كه هدف سخنگویان مختلف است، جمعى سخنگوى حقند و جمع سخنگوى باطل، و خضوع در برابر هریك از این دو گروه یك نوع پرستش است، زیرا روح پرستش چیزى جز تسلیم نیست، بنابراین آنها كه به سخنان حق گوش مى دهند، پرستندگان حقند و آنها كه سخنگویان باطل گوش فرا مى دهند، پرستندگان باطلند، پس باید از رونق دادن به محفل سخنگویان باطل پرهیز كرد و اجازه نداد كه سخنان تاریك آنان از مجراى گوش به اعماق جان برسد.


1. كتاب تحف العقول، صفحه 339.

[ 91 ]

درس هشتاد و یكم

شیطان صفتان

پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) فرمود:

إذا رَأَیْتُمُ الرَّجُلَ لایُبالِى مَا قالَ أَوْماقِیْلَ فِیْهِ فَإنَّهُ لَبَغیَّةٌ أَوْ شَیْطانٌ(1)

ترجمه

هنگامى كه ببینید كسى نسبت به آنچه مى گوید یا درباره او گفته مى شود اعتنایى ندارد، بدانید یا آلوده دامن است یا شیطان.

شرح كوتاه

فرو رفتن در انواع گناهان كار را به جایى مى رساند كه انسان در برابر انواع تهمت ها بى تفاوت مى شود، نه نسبت به آنچه درباره دیگران مى گوید اعتنایى دارد، و نه نسبت به آنچه درباره او بگویند - به هركس هر نسبتى مى دهد و از هر نسبتى كه به او بدهند ناراحت نمى شود - آنها افرادى بى شخصیت و بى ارزش و شیطان صفتند.


1. بحارالانوار، جلد 74، صفحه 147.

[ 92 ]

درس هشتاد و دوّم

عید واقعى

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

إِنَّما هُوَ عِیْدٌ لِمَنْ قَبِلَ اللهُ صِیامَهُ وَشَكَرَ قِیامَهُ وَكُلُّ یَوْم لا یُعْصَى اللهُ فیهِ فَهُوَ عَیْدٌ(1)

ترجمه

این روز (روز عید فطر) عید كسانى است كه روزه هاى آنها مقبول و عبادت آنها مورد قبول پروردگار واقع شده است; و هر روز كه در آن گناه نكنى روز عید است.

شرح كوتاه

جشن و شادمانى به دنبال یك ماه روزه ماه مبارك رمضان، در حقیقت جشن پیروزى بر هواى نفس، و جشن اطاعت فرمان خداست. بنابراین چنین روزى تنها عید كسانى است كه در انجام این فریضه بزرگ الهى و درك فلسفه نهایى آن پیروز شده اند، ولى براى روسیاهانى كه پاس احترام این ماه با عظمت و برنامه تعلیم و تربیت آن را نگاه نداشتند چیزى جز روز عزا و شرمسارى نیست.


1. نهج البلاغه كلمات قصار حكمت 428.

[ 93 ]

درس هشتاد و سوّم

سرمایه هاى ارزشمند

پیامبر گرامى اسلام(صلى الله علیه وآله) مى فرماید:

إنَّ اللهَ لا یَنْظُرُ إلَى صُوَرِكُمْ وَلا إلى أَمْوالِكُمْ وَإنَّما یَنْظُر إلى قُلُوبِكُمْ وَ أَعْمالِكُمْ(1)

ترجمه

خداوند به صورت ها و اموال نمى نگرد، بلكه به دلها و اعمال شما نگاه مى كند.

شرح كوتاه

در حالى كه مقیاس ارزشیابى شخصیت افراد در غالب اجتماعات، سرمایه هاى مادّى و امتیازات جسمانى است، اسلام صریحاً مى گوید: انتخاب این امور به عنوان مقیاس سنجش شخصیت، یك انتخاب نادرست است; بلكه آنچه خدا به آن مى نگرد و در ترازوى حقیقت وزن دارد، فكر و عمل است، فكر پاك كه سرچشمه اعمالى پاك شود; و در دادگاه پروردگار تنها صاحبان این دو سرمایه پیروزند.


1. كتاب محجّة البیضاء، جلد 6، صفحه 312.

[ 94 ]

درس هشتاد و چهارم

دو چیز مایه هلاكت مردم است

امیرالمؤمنین على(علیه السلام) مى فرماید:

أَهْلَكَ النّاسَ إِثْنانِ خَوْفُ الْفَقْرِ وَطَلَبُ الْفَخْرِ(1)

ترجمه

دو چیز مردم را به هلاكت افكنده است، وحشت و ترس از فقر و تمناى افتخارات موهوم!

شرح كوتاه

اگر درباره علل افزایش تجاوزها، سرقت ها، رشوه خوارى ها، دزدى ها، كم فروشى ها در اشكال مختلف، و همچنین تلاش هاى بى رویه آزمندانه و چپاولگرانه جمع كثیرى از مردم دقت كنیم، مى بینیم كه دو عامل فوق اثر عمیقى در پیدایش این رویدادها دارد، عده اى با داشتن همه چیز، فقط به خاطر ترس از فقر و یا به قول خودشان براى تأمین آینده، دست به كار خلافى مى زنند، و جمعى نیز آرامش زندگى و روح خود را فداى چشم هم چشمى ها و جلب افتخارات موهوم مى كنند; در حالى كه اگر این دو صفت زشت را رها كنند، به آسودگى زندگى خواهند نمود.


1. تحف العقول.

[ 95 ]

درس هشتاد و پنجم

كار خوب كم نیست

امام سجاد(علیه السلام) فرمود:

لا یَقِلُّ عَمَلٌ مَعَ تَقَوى وَ كَیْفَ یَقِلِّ ما یُتقَبَّلُ(1)

ترجمه

كارى كه با اخلاص و پرهیزگارى توأم باشد، هر قدر به ظاهر كم باشد، كم نیست، چگونه ممكن است عملى كه مقبول درگاه خداست، كم باشد؟!

شرح كوتاه

قرآن مجید مى گوید: «خداوند تنها اعمالى را مى پذیرد كه با تقوا و نیّت پاك همراه باشد»، بنابراین باید بیش از هر چیز به پاكى نیّت و اخلاص و تقوا توجه كرد نه به كمیّت عمل; زیرا چنین عملى هر قدر هم كم باشد، پر ارزش است، چون مقبول درگاه خداست. آیا عملى كه مقبول درگاه او باشد، كم محسوب مى شود!؟ كوتاه سخن این كه، انبوه اعمال تو خالى و ناخالص و ریا كارانه، بى ارزش است و كم وزن، ذره اى عمل پاك و خالص و صادقانه، پر ارزش است و سنگین قدر!


1. از كتاب تحف العقول، صفحه 201.

[ 96 ]

درس هشتاد و ششم

خطا مكن و عذر مخواه

امام حسین(علیه السلام) فرمود:

إِیَّاكَ وَما تَعتَذِرُ مِنْهُ فَانَّ الْمُؤْمِنَ لا یُسِیئىُ وَ لا یَعْتَذِرُ وَالْمُنافِقُ كُلَّ یَوْم یُسِیئىُ وَ یَعْتَذِرُ(1)

ترجمه

كار بدى مكن كه ناگریز از عذرخواهى باشد، زیرا انسان با ایمان، نه بدى مى كند و نه عذر مى خواهد; ولى منافق همه روز بد مى كند و پوزش مى طلبد.

شرح كوتاه

از هركسى خطا ممكن است سر زند، ولى افراد با ایمان و منافق در این جا یك فرق دارند، افراد با ایمان مى كوشند كمتر خلاف كنند تا نیازى به عذر خواستن نداشته باشند; زیرا مى دانند عذرخواهى - بالاخره - رو را سفید نمى كند، ولى منافقان پروایى از بدى و تخلّف ندارند و پى در پى پوزش مى طلبند، و این خود یكى از نشانه هاى نفاق است كه ظاهرش به حكم عذر خواهى دلیل ندامت است، و باطنش به حكم تكرار دلیل عدم پشیمانى.


1. از كتاب تحف العقول، صفحه 177.

[ 97 ]

درس هشتاد و هفتم

بدترین طرز زندگى

امام على بن موسى الرضا(علیه السلام) فرمود:

أَسْوَءُ النَّاسِ مَعَاشاً مَنْ لَمْ یَعِشْ غَیْرَهُ فِى مَعاشِهِ(1)

ترجمه

بدترین مردم - از نظر زندگى اقتصادى - كسى است كه به دیگران در معاش خود معاش ندهد و در زندگى او زندگى نكنند.

شرح كوتاه

یك اقتصاد سالم، اقتصادى است كه پیوندهاى اجتماعى را محكم كند و همه افراد جامعه را در بر گیرد، آن جا كه رشته هاى مختلف اقتصادى در مسیر منافع افراد معینى قرار مى گیرد، سرطان اقتصادى است، نه اقتصاد سالم; و همان طور كه امام على بن موسى الرضا(علیه السلام) فرمود، این بدترین نوع معاش و زندگى اقتصادى است.


1. از كتاب تحف العقول، صفحه 334.

[ 98 ]

درس هشتاد و هشتم

وعده هاى ما بدهى ماست

امام على بن موسى الرضا(علیه السلام) فرمود:

إِنَّا أَهْلُ بَیْت نَرَى وَعْدَنا عَلَیْنا دَیْناً كَما صَنَعَ رَسُولُ اللهِ(صلى الله علیه وآله)(1)

ترجمه

ما خاندانى هستیم كه وعده هاى خود را همانند دیون خود مى دانیم، همان طور كه پیامبر خدا(صلى الله علیه وآله)چنین بود.

شرح كوتاه

بدهى تنها آن نیست كه انسان چیزى را از كسى بگیرد و مقابل آن را بدهكار شود، كسانى كه به دیگران وعده مى دهند، در حقیقت كارى به ذمّه مى گیرند و مسؤولیتى را مى پذیرند و در حقیقت یك دین اخلاقى غیر قابل انكارى دارند.

وفاى به عهد نشانه شخصیّت و ایمان و بزرگى و صدق و راستى و موجب تحكیم مبانى اطمینان عمومى در جامعه، و زنده كننده روح همكارى هاى اجتماعى است; و به همین دلیل در اسلام، فوق العاده روى وفاى به عهد تكیه شده است.


1. از كتاب تحف العقول، صفحه 333.

[ 99 ]

درس هشتاد و نهم

اموال حرام

حضرت امام باقر(علیه السلام) مى فرماید:

إِنَّ الرَّجُلَ إذا أَصابَ مالا مِنْ حَرَام لَمْ یُقْبَلْ مِنْه حَجُّ و لا عُمْرَةٌ وَلا صِلَةُ رَحِم!(1)

ترجمه

هرگاه انسان، مالى را از طریق نامشروع به دست آورد، نه حج و عمره با آن مال قبول است و نه صله رحم!

شرح كوتاه

مقدّس بودن هدف - به تنهایى - در منطق اسلام كافى نیست; بلكه مقدّس بودن وسیله وصول به آن نیز لازم است، آنها كه دلخوشند كارهاى نیكى انجام مى دهند، اما به وسیله اى كه با آن، كار نیك را انجام مى دهند نمى اندیشند، از این حقیقت غافلند كه تا وسیله پاك و مقدّس نباشد، هیچ یك از آنها مقبول درگاه خداوند نخواهد شد، زیرا خدا تنها از پرهیزكاران قبول مى كند (انما یتقبل الله من المتقین).


1. سفینة البحار، جلد 1، صفحه 213.

[ 100 ]

درس نودم

تا مى توانى از كسى چیزى مخواه!

حضرت امام سجاد(علیه السلام) فرمود:

طَلَبُ الْحَوائِج إِلى النَّاسِ مَذَلَّةٌ لِلْحَیاةِ وَمَذَهَبَةٌ لِلْحَیاءِ وَ إِسْتِخفافٌ بِالْوَقارِ وَ هُوَ الْفَقْرُ الْحاضِرُ(1)

ترجمه

تقاضا نزد مردم بردن، خوارى در زندگى است و نابود كننده حیا و سبك كننده شخصیت انسان; و فقرى است كه آدمى آن را براى خود فراهم مى سازد.

شرح كوتاه

بعضى از مردم به گمان فرار از فقر، خود را به دست فقر مى سپارند، و با بردن تقاضاهاى غیر ضرورى به نزد این و آن، خود را وابسته و نیازمند مى سازند و شخصیت انسانى خویش را در هم مى كوبند.

اسلام به پیروان خود دستور مى دهد كه تا آن جا كه توانایى دارند، روى پاى خود بایستند و از «زندگى اتكالى» بپرهیزند كه، بى نیازى بوسیله دیگران، عین نیازمندى است.


1. از كتاب تحف العقول، صفحه 201.

[ 101 ]

درس نود و یكم

واى بر چنین كسى!

امام سجاد(علیه السلام) فرمود:

یا سَوْأَتاهُ لِمَنْ غَلَبَتْ إحْداتُهُ عَلَى عَشَراتِهِ!(1)

ترجمه

اسفا بر آن كسى كه آحادش بر عشراتش پیشى گیرد!

شرح كوتاه

قرآن مجید مى گوید: «من جاء بالحسنة فله عشر امثالها و من جاء بالسیئة فلا یجزى الامثلها; آن كس كه كار نیكى انجام دهد، ده برابر پاداش مى گیرد; ولى كسى كه گناهى مرتكب شود، فقط به همان مقدار كیفر مى بیند».(2)

با توجه به این آیه، تفسیر حدیث فوق روشن مى شود:

بیچاره كسى كه، اطاعت فرمان خدا را با آن همه پاداش عظیم رها كند و تن به گناه در دهد.


1. از كتاب تحف العقول، صفحه 203.

2. سوره انعام آیه 161.

[ 102 ]

درس نود و دوّم

حل مشكل از گناه مخواه!

امام حسین(علیه السلام) فرمود:

مَنْ حَاوَلَ أَمْراً بِمَعْصِیَةِ اللهِ كانَ أَفْوَتُ لِما یَرجُوا وَ اَسْرَعُ لِما یَحْذِرُ(1)

ترجمه

آن كس كه انجام كارى را از طریق عصیان پروردگار بطلبد، آنچه را كه امید دارد، زودتر از دست مى دهد; و از آنچه مى ترسد زودتر در آن واقع مى شود!

شرح كوتاه

بعضى چنین مى پندارند كه اگر از وسایل نامشروع براى رسیدن به اهدافشان بهره بگیرند، زودتر به مراد مى رسند، در حالى كه حدیث فوق مى گوید، مراد خود را زودتر از دست مى دهند و در چاله هایى كه از آن وحشت دارند زودتر مى افتند، فى المثل از تحصیل ثروت نامشروع آرامش مى طلبد در حالى كه قبل از هر چیز در شعاع آن - آرامش را از دست مى دهد، و گرفتار پریشانى ها و اضطراب هایى كه از آن وحشت داشت، مى شود.


1. از كتاب تحف العقول، صفحه 977.

[ 103 ]

درس نود و سوّم

از خود راضى ها!

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

مَنْ رَضِىَ عَنْ نَفْسِهِ كَثُرَ السّاخِطُ عَلَیْهِ(1)

ترجمه

كسى كه از خودش راضى باشد، افراد ناراضى از او بسیار خواهند بود.

شرح كوتاه

حب ذات و علاقه به خویشتن، اگر چه در حدود متعادل براى ادامه حیات لازم است، ولى اگر به حد افراط برسد سر از «خودخواهى» «خود رضایى» در مى آورد.

افرادى كه از خود راضى هستند هرگز عیوب خود را نمى بینند، خود را وظیفه شناس، پاك، بدون عیب، جدى و فعال و دوست داشتنى و گل سر سبد اجتماع مى بینند، و به همین دلیل توقع فراوان بى دلیلى از مردم دارند، و همین موضوع سرچشمه سرازیر شدن سیل خشم مردم به سوى آنان مى گردد.


1. نهج البلاغه، كلمات قصار، كلمه 6.

[ 104 ]

درس نود و چهارم

خویشاوندان دور و نزدیك

امام مجتبى(علیه السلام) مى فرماید:

اَلْقَرِیْبُ مَنْ قَرَّبَتْهُ الْمَوَدَّةُ وَ إنْ بَعُدَ نَسَبُهُ وَالْبَعیدُ مَنْ باعَدَتْهُ الْمَودَةُ و إنْ قَرُبَ نَسَبُهُ(1)

ترجمه

خویشاوندان نزدیك آنها هستند كه محبّت بیشترى دارند، اگر چه نسب آنها دورتر باشد، و خویشاوندان دور آنها هستند كه محبّت كمترى دارند، اگر چه نسبشان نزدیكتر باشد.

شرح كوتاه

رابطه خویشاوندى در اسلام از مهم ترین روابط اجتماعى; و در واقع در دل جامعه بزرگ انسانى، گروه هاى فشرده ترى به وجود مى آورد كه همكارى نزدیكترى با هم خواهند داشت، و در حلّ مشكلات حیاتى با یكدیگر تعاون و همكارى خواهند نمود.

ولى مقیاس خویشاوندى در اسلام (طبق روایت بالا) به محبّت و مودت است، نه تنها به نزدیكى رابطه نسبى!


1. از كتاب تحف العقول، صفحه 165.

[ 105 ]

درس نود و پنجم

ترك عادت

امام حسن عسكرى(علیه السلام) مى فرماید:

رَدُّ الْمَعْتادِ عَنْ عادَتِهِ كاَلْمُعْجِزْ(1)

ترجمه

ترك دادن اعتیادهاى غلط افراد، همانند معجزه است!

شرح كوتاه

عادت یكى از مواهب بزرگ الهى است، زیرا كارهاى مشكل را براى انسان آسان مى كند و بسیارى از كارهاى پیچیده و ضرورى زندگى (مانند سخن گفتن، راه رفتن و امثال آنها) را به طور خود كار در مى آورد.

ولى همین عادت، اگر در كارهاى غلط مورد سوء استفاده واقع شود، شكل اعتیاد خطرناكى را به خود مى گیرد كه ترك آن غالباً مشكل است; تا آن جا كه حضرت امام عسكرى(علیه السلام) آن را در سر حد یك معجزه قرار داده است. بنابراین، باید كوشید، پیش از آن كه اعمال زشت به صورت عادت در آید، آن را ترك گفت.


1. بحارالانوار، جلد 17، صفحه 217.



موضوعات
...
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
کسب درآمد