تبلیغات
.. عاشقانه داستان کوتاه کتاب آموزش دانلود عکس طنز عشق شعر - یكصد و پنجاه درس زندگی 8 0کسب درآمد
 
عاشقانه داستان کوتاه کتاب آموزش دانلود عکس طنز عشق شعر
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : کوروش جدیدی

كارهاى تولیدى انجام دهید

امام صادق(علیه السلام) فرمود:

إزْرَعُوا وَأَغرِسُوا وَاللهِ ما عَمِلَ النَّاش عَمَلا أَحَلَّ وَلا أَطْیَبَ مِنْهُ(1)

ترجمه

زراعت كنید و درخت بنشانید، به خدا سوگند مردم عملى حلال تر و پاكتر از این انجام نداده اند.

شرح كوتاه

پایه زندگى انسان ها روى كارهاى تولیدى از جمله فرآورده هاى كشاورزى است، و انواع تجارت ها حتى بسیارى از صنایع، بدون آن مفهومى نخواهد داشت; زیرا مواد خام اولیه خود را از كشاورزى مى گیرند.

بعلاوه آن قدر كه تقلّب و تزویر در چیزهاى دیگر ممكن است در كشاورزى ممكن نیست; زیرا اساس آن بر عوامل و اسباب طبیعى است و عوائد آن صرفاً نتیجه زحمات صادقانه انسانهاست. به همین دلیل در حدیث فوق زراعت و درخت كارى پاكترین و گواراترین كارها شمرده شده است.


1. سفینة البحار - جلد 1، صفحه 549.

[ 132 ]

درس صد و بیست و دوّم

بلندى و كوتاهى عمر

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

مَوْتُ الاْنْسانِ بِالذُّنُوبِ أَكْثَرُ مِنْ مَوته بِالأَجَلِ وَ حَیاتُهُ بِالْبِرِّ أَكْثَرُ مِنْ حَیَاتِهِ بِالْعُمْرِ(1)

ترجمه

مرگ زود رس انسانها بر اثر گناه از مرگ طبیعى بیشتر است، و طول عمر افراد بر اثر نیكوكارى از طول عمر به عوامل طبیعى زیادتر مى باشد.

شرح كوتاه

بدون شك بسیارى از گناهان و صفات زشت به طور مستقیم عمر را كاهش مى دهد (همچون میخوارى و قمار و بخل و حسد و كینه توزى) و بسیارى نیز به طور غیر مستقیم از طریق اثر گذاشتن در نابسامانى وضع اجتماع و سلب امنیّت عمومى و بروز جنگ ها (مانند رباخوارى و ظلم و ستم). و از سوى دیگر نیكوكارى به خاطر اثر عمیقى كه در آرامش روح و وجدان دارد مى تواند سرچشمه عمر طولانى گردد.

بنابرین گناه، قطع نظر از آثار زیانبار معنوى، یك اثر بارزش كوتاه ساختن عمر آدمى است همان طور كه نیكوكارى علاوه بر همه آثار، در طول عمر كاملا مؤثر است.


1. سفینة البحار، صفحه 489.

[ 133 ]

درس صد و بیست و سوّم

همكارى با شیطان!

امام امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

لا تَسُبَّنَّ إِبْلِیْسَ فِى الْعَلانِیَةِ وَأَنْت صَدِیقُهُ فِى السِّرِ(1)

ترجمه

به شیطان آشكارا لعن و نفرین مكن در حالى كه در باطن با او طرح دوستى دارى!

شرح كوتاه

بسیارى از مردم از الفاظ مى گریزند و وحشت دارند، از لفظ فقر، از لفظ نفاق، و از لفظ شیطان و مانند آن، در حالى كه عملا در آن غرقند.

ثروتمندانى را مى شناسیم كه از ترس فقر همچون فقیران زندگى مى كنند، افراد منافقى را مى شناسیم كه صد لعن و نفرین به منافقان مى كنند اما زندگى آنها سراسر نفاق و دو رویى است.

شیطان صفتانى را سراغ داریم كه در میان مردم پناه بردن به خدا از شر شیطان ورد زبانشان است اما در نهان با او نرد عشق مى بازند و براى برنامه هاى شیطانى خود همه گونه اهمیّت قائلند، اینها دشمنان لفظند نه واقعیت.


1. تراث الائمه، صفحه 209.

[ 134 ]

درس صد و بیست و چهارم

مشورت كنید تا هدایت شوید!

امام حسن(علیه السلام) مى فرماید:

مَا تَشاوَرَ قَوْمٌ إِلاَّ هُدُوا إلى رُشْدِهِمْ(1)

ترجمه

هیچ جمعیّتى در كار خود با یكدیگر مشورت نكردند مگر این كه به خیر و صلاح خویش رهنمون شدند.

شرح كوتاه

كار دسته جمعى در همه جا سرچشمه خیر و بركت و ترقى و پیشرفت است، مخصوصاً در مسائل فكرى و طرح برنامه ها و حل مشكلات كه هم فكرى و مشورت در آنها اثر اعجازآمیزى دارد.

آنها كه به استبداد فكر خو گرفته اند، در زندگى خود بسیار گرفتار اشتباه و خسران و زیان مى شوند، هر فكرى جرقه اى دارد كه در فكر دیگرى نیست، هنگامى كه این جرقه ها به هم تركیب شوند شعله فروزانى ایجاد مى كنند كه هر تاریكى در پرتو آن روشن مى گردد، بیایید همه تصمیم بگیریم كه در كارها با افراد بیدار و آگاه مشورت كنیم.


1. تحف العقول، صفحه 164.

[ 135 ]

درس صد و بیست و پنجم

سلام، درود اسلامى

امام حسین(علیه السلام) مى فرماید:

لِلسَّلامِ سَبْعُونَ حَسَنهٌ تِسْعٌ وَسِتُّونَ لِلْمُبْتَدى وَ واحِدَةٌ لِلّرادِّ(1)

ترجمه

سلام 70 حسنه دارد كه 69 قسمت آن براى سلام كننده و یك قسمت آن براى پاسخ گوینده است.

شرح كوتاه

در میان تحیّت هایى كه اقوام مختلف دارند «سلام» درود و تحیّت اسلامى، درخشندگى خاصى دارد; زیرا هم خوش آمد است و هم نشانه صلح و صفا و دوستى، و هم تقاضاى سلامتى از خداوند متعال براى طرف مقابل، به همین دلیل درود بهشتیان نیز سلام است و فرشتگانِ رحمت با سلام به استقبال نیكان و پاكان مى شتابند، اما متأسفانه جمعى از مسلمانان به گمان این كه سلام نكردن دلیل شخصیت، و سلام كردن دلیل كوچكى است از انجام این سنّت اسلامى سرباز مى زنند و از فضیلت بزرگى كه در حدیث فوق آمده خود را محروم مى سازند.


1. تحف العقول، صفحه 177.

[ 136 ]

درس صد و بیست و ششم

جدایى عقیده از عمل!

امام على ابن الحسین(علیه السلام) مى فرماید:

اَلا وَ اِنَّ اَبْغَضُ النَّاسِ اِلَى اللهِ مَنْ یَقْتَدىِ بُسنَّةِ اِمام وَلا یَقْتَدى بِاَعْمالِهِ(1)

ترجمه

منفورترین مردم در پیشگاه خدا آن كسى است كه امام و پیشوایى را به امامت پذیرفته، ولى از اعمال او پیروى نمى كند.

شرح كوتاه

یكى از بزرگترین عیوب انسان جدایى «اعتقاد» و «عمل» اوست، دم از عقیده به چیزى مى زند اما عملا اثرى از آن اعتقاد از او دیده نمى شود.

ایمان به خدا دارد، اما مراقبت دائمى او را در اعمال خویش عملا منكر است، عقیده به دادگاه بزرگ خدا در رستاخیز دارد امّا عملا هیچ گونه آمادگى اخلاقى براى آن ندارد.

پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) را بزرگترین پیامبر، و امیرمؤمنان على(علیه السلام) را بالاترین مولا و رهبر، مى داند اما كمترین شباهتى از نظر اعمال با آنها ندارد، خلاصه عقیده او در مسیرى است و اعمال او در مسیر دیگر!


1. تحف العقول، صفحه 202.

[ 137 ]

درس صد و بیست و هفتم

مجازات هاى خدا!

امام باقر(علیه السلام) مى فرماید:

اِنَّ لِلهِ عُقُوباتٌ فِى الْقُلُوبِ وَ الأبْدان:

ضَنْكٌ فى الْمَعیشَةِ وَ وَهْنٌ فِى الْعِبادَةِ وَما ضُرِبَ عَبْدٌ بِعُقُوبَة اَعْظَمُ مِنْ قَسْوَةِ الْقَلْبِ!(1)

ترجمه

خداوند مجازات هایى (در برابر گناهان و نافرمانى ها) دارد در روح و جسم: تنگى معیشت، سستى در عبادات، ولى خدا هیچ بنده اى را مجازاتى شدیدتر از سنگدلى نكرده است!

شرح كوتاه

مجازات هاى الهى در حقیقت عكس العمل هاى اعمال، و آثار و نتایج گناهان آدمى است، گاهى این عواقب سوءِ به صورت وضع نابسامان زندگى مادى و گاهى در شكل محرومیّت از نشاط در عبادت و راز و نیاز با معبود، خودنمایى مى كند، ولى از همه مهم تر و خطرناك تر آن است كه عكس العمل جنایات و اعمال زشت آدمى به صورت قساوت قلب و سنگدلى بروز كند، و قلب آدمى را از عواطف انسانیّت و هرگونه نوع دوستى و همدردى خالى سازد كه این خود سرچشمه بسیارى از گناهان و جنایات دیگر است.


1. تحف العقول، صفحه 217.

[ 138 ]

درس صد و بیست و هشتم

یك حقیقت فراموش شده

امام صادق(علیه السلام) مى فرماید:

لَمْ یَخْلُقِ اللهُ یَقیناً لا شَكَ فیه اَشْبَهُ بِشَكٍّ لا یَقینَ فیهِ مِنَ الْمَوْتِ!(1)

ترجمه

خداوند یقینى كه هیچ گونه شك در آن نباشد همانند مرگ نیافریده كه گویى شكّى است كه هرگز در آن یقین وجود ندارد!

شرح كوتاه

چه جمله عجیبى، و چه تعبیر گویایى از بى خبرى انسان از پایان زندگى و مرگ!

انسان در هر چیز تردید كند در این كه این زندگى به هر حال پایانى دارد و باید به نقطه پایان آن برسد تردید نخواهد كرد حتى آنها كه به هیچ مذهب و مسلك و مكتبى پایبند نیستند.

اما انسان به قدرى خود را در برابر این موضوع به كر گوشى و بى خبرى مى زند چنان كه گویى نه مرگى در كار است و نه پایانى براى زندگى! و به همین جهت خود را براى استقبال از آن با ایمان و عمل صالح و پاكى و تقوا آماده نمى كند، ولى بیایید واقع بین باشیم و در هر شرایط سن و سالى هستیم چنان پاك باشیم كه هر لحظه زندگى ما پایان گیرد شرمنده نباشیم.


1. تحف العقول، صفحه 271.

[ 139 ]

درس صد و بیست و نهم

جایگاه علم و حكمت

امام كاظم(علیه السلام) مى فرماید:

اِنَّ الزَّرْعَ یَنْبُتُ فى السَّهْلِ وَلا یَنْبُتُ فى الصَّفا فَكذلِكَ الْحِكْمَةُ تَعْمُرُ فى قَلْبِ الْمُتَواضِعِ وَلا تَعْمُرُ فى قَلْبِ الْمُتَكَبِّرِ الْجَبّارِ!(1)

ترجمه

زراعت در زمین هاى نرم مى روید، نه روى سنگ ها! همچنین علم و حكمت تنها در قلب متواضعان جوانه مى زند نه در قلب متكبران جبار!

شرح كوتاه

نخستین گام در راه تحصیل دانش فروتنى است، فروتنى در برابر حق، فروتنى در برابر استاد، و در برابر هركس كه بیشتر از انسان مى داند و مى تواند چیزى به او بیاموزد.

به همین دلیل «جهل» و «تكبّر» معمولا قرین و همراه یكدیگرند، متكبّران حاضر به اعتراف به جهل نیستند، و حتى اگر واقعیّتى با روح غرور و تكبّر آنها نسازد نه تنها آن را انكار مى كنند بلكه با آن به مبارزه بر مى خیزند، سخن حق را از افراد هم ردیف یا پایین تر از خود نمى پذیرند، و غالباً در جهل مركب مى مانند.


1. تحف العقول، صفحه 296.

[ 140 ]

درس صد و سى ام

وظایف سنگین امام(علیه السلام)

امام على ابن موسى الرضا(علیه السلام) مى فرماید:

اَلاِْمامُ اَمینُ اللهِ فِى اَرْضِهِ وَخَلْقِهِ وَ حُجَّتُهُ عَلَى عِبادِهِ وَخَلیفَتُهُ فى بِلادِهِ والداعى اِلى اللهِ و الذابُّ عَنْ حریم الله.(1)

ترجمه

امام امین خدا در زمین و در میان خلق خدا، و حجت او بر بندگان و جانشین او در شهرها، و دعوت كننده به سوى خدا، و مدافع حریم الهى است.

شرح كوتاه

در این حدیث كه بخشى از حدیث طولانى در زمینه معرفى مقام امامت است، به پنج قسمت از وظایف سنگین و مهم اشاره شده:

1- امام خزانه دار و امین وحى، و حافظ تمام علوم و احكام و معارف دین است.

2- امام دلیل زنده و گواه روشن و معرف آیین خداست.

3- امام سرپرست و زمامدار الهى و نماینده او در میان مردم است.

4- امام آمر به معروف و ناهى از منكر و بزرگترین مبلّغ دین است.

5- امام مدافع از حریم آیین خدا در برابر همجوم دشمنان است. و چنین كسى باید داراى علم الهى و مقام عصمت باشد و جز خدا نمى تواند او را تعیین كند.


1. تحف العقول، صفحه 328.

[ 141 ]

درس صد و سى و یكم

درهاى بسته باز مى شود

امام محمّد تقى(جواد)(علیه السلام) مى فرماید:

لَوْ كانَتِ السَّماواتُ وَالاَْرْضُ رَتْقاً عَبْد ثُمَّ اتَّقى اللهَ تَعالَى جَعَلَ اللهُ لَهُ مِنْها مَخترَجاً(1)

ترجمه

اگر درهاى آسمان و زمین به روى كسى بسته شود سپس او پرهیزگارى پیشه كند خداوند گشایشى در كار او مى دهد.

شرح كوتاه

گاه مى شود كه در زندگى تمام درها به روى انسان بسته مى شود و به هر طرف رو مى كند با مشكل یا مشكلاتى روبه رو مى شود.

این گونه رویدادها فرصتى است براى بیدار شدن انسان ها و بازگشت او به سوى خدا، بازگشتى سازنده و تغییر دهنده سرنوشت، در این هنگام اگر از جان و دل متوجه او گردد و از ذات پاكش مدد گیرد، امدادهاى الهى به سراغ او آمده و نسیم هاى رحمت پروردگار او را در آغوش مى كشند و از راه هایى كه هرگز باور نداشت درهاى بسته گشوده مى شود.


1. نورالابصار، صفحه 150.

[ 142 ]

درس صد و سى و دوّم

از افراد بى شخصیت بترس!

امام على بن محمّد تقى (هادى)(علیه السلام) مى فرماید:

مَنْ هانَتْ عَلَیْهِ نَفْسُهُ فَلا تَأمَنْ شَرَّهُ(1)

ترجمه

آن كسى كه شخصیتى براى خود قائل نیست از شر او برحذر باش!

شرح كوتاه

در حقیقت یكى از مهم ترین عواملى كه جلو فساد و بدكارى را مى گیرد وجود شخصیّت یا لااقل احساس شخصیّت است، افراد با شخصیّت یا آنها كه براى خودش شخصیّتى قائلند هر چند در نظر دیگران چندان شخصیّتى نداشته باشند، به خاطر حفظ موقعیّت خود هم كه باشد از انجام بسیارى از زشتكارى ها و اعمال خلاف خوددارى مى كنند، ولى همین كه احساس كردند نه آبرویى دارند و نه احترام و شخصیّتى، از هیچ چیز پروا نخواهند كرد.

لذا امام(علیه السلام) مى فرماید از این گونه افراد بپرهیز!

و نیز به همین دلیل یكى از نكات مهم تربیت فرزند یا تربیت افراد انسان به طور كلى این است كه در آنها ایجاد شخصیّت شود و احساس كنند شخصیّت ویژه اى دارند، به عكس خرد كردن شخصیّت افراد اثر بسیار بدى از لحاظ تربیتى دارد.


1. تحف العقول، صفحه 362.

[ 143 ]

درس صد و سى و سوّم

جهاد بزرگ

امام حسن عسكرى(علیه السلام) مى فرماید:

اَشَدُّ النّاسِ اِجْتِهاداً مَنْ تَرَكَ الذُّنُوبَ(1)

ترجمه

از همه مردم مجاهدتر كسى است كه گناهان را ترك گوید.

شرح كوتاه

مى دانیم مبارزه با هوا و هوس هاى سركش كه سرچشمه اصلى گناهان است; در اسلام به نام «جهاد اكبر» نامیده شده است كه از مبارزه با دشمنان مهم تر و پر ارج تر است. چرا كه این جهاد وسیله خودسازى است و تا خودسازى انجام نگردد پیروزى نیست; زیرا شكست ها غالباً نتیجه نقطه ضعفهاست.

در محیط هاى آلوده به گناه ارزش این جهاد آشكارتر و اهمیّت آن در پیشبرد اهداف اجتماعى روشنتر است.

پیروزى هاى پیامبر(صلى الله علیه وآله) در «مدینه» در حقیقت نتیجه مستقیم خود سازى ها و مجاهدات اصحاب در «مكه» بود.


1. بحارالانوار، جلد 78، صفحه 373.

[ 144 ]

درس صد و سى و چهارم

در غیبت مهدى(علیه السلام)

امام حضرت مهدى(علیه السلام) فرمود:

اَمَّا الْحَوادِثُ الْواقِعَةُ فَارْجِعُوا فیها اِلى رواةِ اَحادِیثنا(1)

ترجمه

در حوادث گوناگونى كه در دروان غیبت كبرى پیش مى آید به راویان احادیث ما مراجعه نمایید.

شرح كوتاه

اجتماعات انسانى بدون رهبرى صحیح سامان نمى یابند به همین دلیل خداوند هیچ گاه بندگان خود را به حال خود، بدون سرپرست، وا نگذارده و همیشه رهبران الهى در میان آنها رفت و آمد داشته اند.

حتى در زمان غیبت ولى عصر حضرت مهدى (ارواحنا فداه) نخست نایبان خاص و پس از پایان دوران آنها، نایبان عام براى رهبرى مردم از طرف خود آن حضرت تعیین شدند، مردانى مصمّم و با ایمان و آگاه كه به خوبى به محتواى بزرگ كتاب آسمانى مسلمین قرآن، و به سنّت پیامبر(صلى الله علیه وآله)و مكتب اهل بیت(صلى الله علیه وآله) آشنایى دارند عهده دار این رسالتند; و هركس به هر نام و هر عنوان دیگرى خود را شایسته این مقام بداند مردود است.


1. قسمتى از توقیع معروف كه در كتب مختلف آمده است.

[ 145 ]

درس صد و سى و پنجم

سرچشمه بدى ها

پیامبر(صلى الله علیه وآله) مى فرماید:

اِجْتَنِبِ الْخَمْرَ فَاِنَّها مِفْتاحُ كُلِّ شَرٍّ(1)

ترجمه

از شراب بپرهیز كه كلید تمام بدیهاست.

شرح كوتاه

با این كه در زمینه آثار زیان بار شراب كتاب ها و مقالات فوق العاده زیاد نوشته شده، و اثرات مرگبار آن روى دستگاه هاى عصبى، قلب، عروق، جهاز گوارش، كبد، كلیه ها و تمام اورگانیزم بدن تشریع شده و نتایج شوم آن در ایجاد حوادث دردناك اجتماعى با آمار و ارقام تكان دهنده مورد بررسى هزاران دانشمند و مغز متفكر انسانى قرار گرفته، امار جمله اى به كوتاهى و جامعیّت حدیث ارزنده پیامبر بزرگ ما نمى توان پیدا كرد كه همه حقایق را در یك جمله كوتاه بیان فرموده است.

آرى، شراب كلید همه بدى ها، زشتى ها و بدبختى هاست.


1. نهج الفصاحه، صفحه 1.

[ 146 ]

درس صد و سى و ششم

انجام وظیفه بزرگترین عبادت است

امام سجاد(علیه السلام) مى فرماید:

مَنْ عَمِلَ بِمَا افْتَرَضَ الله عَلَیْهِ فَهُوَ مِنْ اَعْبَدِ النَّاسِ(1)

ترجمه

هركس به وظایف لازم خود عمل كند از عابدترین مردم خواهد بود.

شرح كوتاه

عبادت نه منحصر به خدمت خلق است و نه منحصر به نماز و روزه; بلكه بزرگترین عبادت آن است كه هركس به وظایف واجب خود در هر قسمت عمل كند، چه عبادتى از این بالاتر و پرشكوه تر، عبادتى كه مى تواند یك جامعه را گلستان كند و هرگونه خیر و سعادتى را به ارمغان بیاورد. انجام فرایض مفهوم وسیعى دارد كه واجبات عبادى را شامل مى شود. همان طور كه وظایف اجتماعى و انسانى و خدمات فرهنگى و اقتصادى لازم را در بر مى گیرد و به این ترتیب بیگانگى اسلام از عمل كسانى كه وظایف لازم خود را رها كرده و به انجام مستحبات مى پردازند و خود را عابد مى شمرند روشن مى شود.


1. وسایل الشیعه، جلد 11، صفحه 206.

[ 147 ]

درس صد و سى و هفتم

ساكنان ستارگان

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

هذِهِ النُّجُومُ الَّتى فى السَّماءِ مَدائِنُ مِثْلُ الْمَدائِنِ الَّتى فى الاْرضِ مَرْبُوطَهٌ كُلُّ مَدینَة اِلى عَمُود مِنْ نُور(1)

ترجمه

این ستارگانى كه در آسمان هستند شهرها (و آبادى هایى) همچون شهرهاى زمینند، هر شهرى از آنها با ستونى از نور (با شهرهاى دیگر) پیوسته است.

شرح كوتاه

بسیار خود خواهانه است كه ما تصور كنیم تنها كره مسكونى جهان، كره زمین ماست و میلیون ها میلون كرات آسمانى همه بایر و خاموش و خالى از سكنه اند.

دانشمندان امروز با محاسباتى كه روى وجود شرایط حیات و زندگى در كرات آسمانى كرده اند قطع دارند كه میلیون ها یا صدها میلیون از این كرات داراى ساكنانى هستند كه به احتمال قوى بسیارى از آنها تمدن هایى پیشرفته تر و به مراتب عالى تر از تمدن ساكنان زمین دارند; زیرا آغاز حیات در آنها هزاران یا میلیون ها سال قبل از كره زمین بوده است. حدیث بالا یكى از معجزات علمى امیر مؤمنان است كه چهارده قرن پیش بیان فرموده است.


1. سفینة البحار، جلد 3، صفحه 574.

[ 148 ]

درس صد و سى و هشتم

قرآن و قانون جاذبه

على بن موسى الرضا(علیه السلام) به یكى از دوستان خود فرمود:

اَلَیْسَ اللهُ یَقُولُ بِغَیْرِ عَمَد تَرَوْنَها؟

فَقُلْتُ: بَلَى

قالَ: ثُمَّ عَمَدٌ، لكِنْ، لا تَرَوْنَها!(1)

ترجمه

آیا خدا نمى فرماید كه آسمان بدون ستونى كه دیده شود برپاست؟

گفتم: آرى

فرمود: بنابراین ستونى وجود دارد كه نامرئى است و شما آن را نمى بینید!

شرح كوتاه

امروز مسلّم است كه كرات آسمانى در مدارهاى خود به بركت تعادل نیروى جاذبه و دافعه برپا هستند، جاذبه همچون زنجیر عظیمى آنها را به سوى هم مى كشاند و نیروى گریز از مركز آنها را از هم فرار مى دهد و تعادل كامل آنها سبب شده كه میلیون ها سال بدون كمترین تغییرى در مدار خود بگردند و در فضاى بیكران روى این ستون نامرئى تكیه كنند و معلق بمانند. آیا در آن زمان كه هنوز پرده اى از روى این اسرار برداشته نشده بود تعبیرى رساتر از تعبیر فوق براى بیان این حقیقت وجود داشت؟ و آیا این از معجزات علمى پیشوایان بزرگ ما نیست؟!


1. تفسیر برهان، جلد 3، صفحه 278.

[ 149 ]

درس صد و سى و نهم

راز كارها!

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

وَوَتَّدُ بِالصُّخُورِ مَیَدانَ اَرْضِهِ(1)

ترجمه

به وسیله كوه ها از لرزش و تكان خوردن زمین جلوگیرى نمود.

شرح كوتاه

امروز ثابت شده همان طور كه جاذبه ماه در جزر و مد دریاها مؤثر است و آب آنها را دوبار، در شبانه روز، به تفاوت، یك متر و بیشتر و حتى در بعضى از نقاط پانزده متر! بالا و پایین مى برد، روى پوسته جامد زمین مؤثر است و آن را به مقدار 30 سانتى متر بالا مى كشد سپس به پایین برمى گردد، ولى استحكام پوسته زمین به خاطر وجود كوه ها كه ریشه هاى آن به هم متصل شده و شبكه زره مانندى دور زمین ایجاد كرده مانع از تأثیر بیشتر آن مى گردد.

راستى اگر كوه ها وجود نداشتند و پوسته زمین نرم بود و شب و روز در جزر و مد بودند آیا آرامشى براى ما وجود داشت؟ این حقیقت را پیشوایان اسلام از 14 قرن پیش بیان كردند.


1. نهج البلاغه خطبه 1.

[ 150 ]

درس صد و چهلم

جانداران ذره بینى

امام على بن موسى الرضا(علیه السلام) مى فرماید:

اِنَّما قُلْنا «الَّلطیفُ» لِلْخَلْقِ اللَّطیفِ ... وَ ما لا یَكادُ عُیُونُنا تَسْتَبینَهُ لِدِمامَةِ خَلْقِها، لا تَراهُ عُیُونُنا وَ لا تَلْمُسُهُ اَیْدِینا!(1)

ترجمه

این كه به خدا لطیف مى گوییم به خاطر آفرینش موجودات بسیار كوچك و ظریف است ... حیواناتى كه چشم ما آنها را از شدت كوچكى نمى بیند و دست ما آن را احساس نمى كند!

شرح كوتاه

آنچه در بالا مى بینید گوشه كوچكى از حدیث مفصلى است كه «فتح بن یزدید جرجانى» از امام على بن موسى الرضا(علیه السلام) نقل كرده، و در ضمن آن تصریح شده «این حیوانات بقدرى كوچكند كه به هیچ وجه احساس نمى شوند، در میان امواج دریاها و در میان پوست هاى درختان و در بیابان ها و دشت ها پراكنده اند».

این حدیث در كتاب هایى كه حدود یكهزار سال پیش نوشته شده از آن امام(علیه السلام)به یادگار مانده و صدها سال پیش از آن كه «پاستور» حیوانات ذره بینى را كشف كند صادر شده است، و این یك معجزه علمى روشن است.


1. كتاب وافى، جلد 1، صفحه 106.

[ 151 ]

درس صد و چهل و یكم

فقط نامى از اسلام!

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

یَاْتى عَلَى النَّاسِ زَمانٌ لا یَبْقى فیهِمْ مِنَ الْقُرآنِ اِلاَّ رَسْمُهُ وَمِنَ الاِْسلامِ اِلاَّ اِسْمُهُ، مَساجِدُهُمْ یَوْمَئِذ عامِرَةٌ مِنَ البِناءِ، خَرابٌ مِنَ الْهُدى(1)

ترجمه

زمانى بر مردم فرا مى رسد كه در میان آنها از قرآن جز خط به نقوش، و از اسلام جز اسمى باقى نماند، مساجد مسلمین در آن روز از نظر بنا آباد ولى از نظر هدایت ویران خواهد بود!

شرح كوتاه

نمى توانیم بگویم این پیشگویى عجیب، امروز، كاملا مصداق پیدا كرده، و یا مربوط به آینده است، ولى این قدر مسلّم است كه نمونه هایى از آن را در گوشه و كنار با چشم خود مى بینیم، و تعجب در این است كه چنین مسلمانانى از عقب ماندگى ناله و شكوه دارند، گویا چنین مى پندارند تنها «اسم اسلام» و «رسم قرآن»، براى همه چیز آنها كافى است، نه قرآن را به عنوان یك كتاب تربیت و انسان سازى پذیرفته و به كار بسته اند، و نه اسلام را به عنوان «مذهب» یعنى روش فكرى و عملى; كدام جامعه مسلمان واقعى را سراغ داریم كه عقب مانده باشد و جهان در برابرش تعظیم ننموده باشد!


1. كلمات قصار، كلمه 369.

[ 152 ]

درس صد و چهل و دوّم

میزان سنجش عقل و جهل

امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى فرماید:

اَلّلسانُ مِعْیارُ اِطاشَةِ الْجَهْلِ وَاَرْجِحَةِ الْعَقْلِ(1)

ترجمه

زبان معیار سنجش طغیان جهل و ترازوى عقل و خرد است.

شرح كوتاه

مهم ترین دریچه روح آدمى و كلید شخصیت او، بهترین وسیله براى ارزیابى میزان خرد هر انسان زبان اوست. زبانى كه با یك چرخش ساده و به ظاهر كم اهمیّت پرده ها را كنار مى زند و زوایاى روح انسان را آشكار مى سازد.

به همین دلیل بسیارى از دستورهاى اسلام بر محور اصلاح زبان دور مى زند و كراراً در گفتار پیشوایان بزرگ ما در این زمینه اخطار و اعلام خطر شده است، و بدیهى است اصلاح كامل زبان بدون اصلاح روح و فكر ممكن نیست، ولى با سكوت و خویشتن دارى مى توان بسیارى از عواقب دردناك حركات ناموزون زبان پیروز شد.


1. تحف العقول، صفحه 143.

[ 153 ]

درس صد و چهل و سوّم

بالاتر از نعمت

امام هادى(علیه السلام) مى فرماید:

اَلشّاكِرُ اَسْعَدُ بِالشُّكرِ مِنْهُ بِالنِّعْمَةِ التَّى اَوجَبَتِ الشُّكْرَ لاَِنَّ النَّعَمَ مَتاعٌ وَالشُّكْرَ نِعَمٌ وَ عُقْبى(1)

ترجمه

آن كس كه شكر نعمت گوید سعادتش به خاطر شكرش از سعادتش به خاطر آن نعمت بیشتر است، زیرا نعمت ها وسیله زندگى این جهانند و شكر سرمایه این جهان و آن جهان.

شرح كوتاه

با توجه به این حقیقت كه شكر تنها قدردانى با زبان نیست; بلكه قدردانى عملى است و هر نعمتى را به جا مصرف كردن، روشن مى شود كه شكر نعمت، بركات و سعادت هایى به بار مى آورد كه خود نعمت در برابر آن ناچیز است، نعمت ها را در مسیر رضاى خدا و خشنودى بندگان او به كار گرفتن، هم سرمایه افتخار این جهان و هم سعادت جاویدان آن جهان است; در حالى كه اگر به نعمت بنگرى به تنهایى ممكن است جز یك موهبت مادى نباشد پس شكر از خود نعمت بالاتر و ارزنده تر است!

احیاى مكتب اهل بیت

امام على بن موسى الرضا(علیه السلام) مى فرماید:

مَنْ جَلَسَ مَجْلِساً یُحْیَى فیهِ اَمْرُنا لَمْ یَمُتْ قَلْبُهُ یَوْمَ تَمُوت الْقُلُوبُ(1)

ترجمه

هركس در مجلسى بنشیند كه احیاى مكتب ما، در آن مى شود دلش نمى میرد آن روز كه دل ها مى میرند!

شرح كوتاه

از جمله بالا بخوبى روشن مى شود كه وظیفه حتمى پیروان اهل بیت این است كه در جلسات خود برنامه هاى آنها را احیا كنند، مكتبشان را بشناسند، روح سخنانشان را دریابند، به تعلیمات آنان آشنا شوند و مجلس آنها مجلس سازندگى و آمادگى و حیات زندگى باشد نه جلسه سرگرمى و تنها حاجت طلبى و به دردها و خواست هاى شخص اندیشیدن، و مسائل انسانى و اجتماعى و عقیدتى را نادیده گرفتن، چنین مجلسى موجب زنده شدن دل ها و بیدارى افكار است.


1. میراث امامان، صفحه 443.

[ 155 ]

درس صد و چهل و پنجم

امانت در حفظ اسرار

پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) مى فرماید:

اِذا حَدَّثَ الرَّجُلُ بِحَدیث، ثُمَّ الْتَفَتَ فَهِىَ اَمانَةٌ(1)

ترجمه

هنگامى كه كسى سخنى بگوید، سپس به اطراف خود بنگرد، آن سخن امانت و سِر است (و باید در حفظ آن كوشید).

شرح كوتاه

امانت انواع گوناگونى در اسلام دارد و از آن جمله امانت در حفظ اسرار مردم است، این موضوع بقدرى از نظر اسلام مهم تلقى شده كه افشاى اسرار مردم از گناه كبیره معرفى گردیده، تازه براى اثبات «سر» بودن لزومى ندارد گوینده خواهش و تمنا و تأكید كند كه این از اسرار است و نزد خودت باشد; بلكه به كمترین چیزى براى تفهیم این حقیقت قناعت شده است، همین اندازه كه نگاه به اطراف كند و مراقب عدم وجود شخصى دیگرى باشد كافى است كه سخنان او به عنوان اسرار برادر مسلمان و امانت نگاهدارى شود.


1. نهج الفصاحه، صفحه 38.

[ 156 ]

درس صد و چهل و ششم

نشانه ایمان

پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) مى فرماید:

اِذا سَرَّتْكَ حَسَنُكَ وَسائَتكَ سَیِّئُتُكَ فَاَنْتَ مُؤْمِنٌ(1)

ترجمه

هنگامى كه كار نیكت تو را خوشحال و كار بدت تو را ناراحت كند فرد با ایمانى هستى.

شرح كوتاه

اسلام مى گوید همه با فطرتى پاك متولّد مى شوند، فطرت ایمان و عشق به نیكى ها، آلودگى ها و گناهان ممكن است تدریجاً روح و جان انسان را تحت تأثیر خود قرار دهد و به رنگ خود درآورد، و بكلى منقلب سازد; اما تا آن زمان كه انسان نسبت به نیكى ها علاقمند و از بدى ها متنفر است معلوم مى شود كه هنوز روح ایمان و فطرت پاك نخستین در او باقى است.

بیچاره مردمى كه نه تنها از اعمال بدشان ناراحت نمى شوند، بلكه به آن هم افتخار مى كنند; و یا هنگامى كه فداكارى، نیكوكارى، گذشت و عدالتى نشان مى دهند نشان مى دهند احیاناً از كرده خود پشیمان هم مى شوند آنها افراد بى ایمانى هستند.


1. نهج الفصاحه، صفحه 41.

[ 157 ]

درس صد و چهل و هفتم

نخستین شرط در هر كار

امیرمؤمنان على(علیه السلام) به كمیل فرمود:

مامِنْ حَرَكَة اِلاَّ وَاَنْتَ مُحْتاجٌ فیها اِلى مَعْرِفَة(1)

ترجمه

هیچ حركت و كارى نیست مگر این كه در انجام آن! نیازمند به آگاهى و آشنایى و معرفت هستى.

شرح كوتاه

اگر در وسعت مفهوم «ما من حركة» بیندیشیم به وسعت برنامه هاى اسلامى آشنا خواهیم شد كه اسلام تنها یك رشته عبادات و نیایش ها نیست، و یا تنها عقیده خالى از برنامه هاى عملى نیست; بلكه براى تمام زندگى فردى و سراسر مسائل اجتماعى و همه تلاش ها و كوشش هاى انسانى برنامه دارد، كه نخستین مادّه آن آگاهى و شناخت واقعیّات است، و بدون معرفت كافى و بدون جهت گیرى صحیح، حركات و تلاش ها را بى اثر و حدّاقل كم اثر مى داند.


1. سفینة البحار، جلد 1، صفحه 15.

[ 158 ]

درس صد و چهل و هشتم

اهمیّت میهمان

پیامبر(صلى الله علیه وآله) فرمود:

اِذا اَرادَ اللهُ بَقَوْم خَیْراً اَهْدَى اِلَیْهِمْ هَدِیَّةً.

قالُوا وَما تِلْكَ الْهَدِیَّة؟

قالَ: اَلضَّیْفُ(1)

ترجمه

هرگاه خداوند خیر و سعادت كسانى را بخواهد هدیه اى به آنها اهدا مى كند. عرض كردند چه هدیه اى؟ فرمود: میهمان.

شرح كوتاه

آرى میهمان هدیه پروردگار است هدیه اى است پر ارزش و گرامى. اما در دنیاى مادى كه همه عواطف تحلیل رفته، میهمان مفهومى ندارد. بلكه یك موجود مزاحم و بیگانه و عزیز بى دلیل است، لذا كمتر دیده مى شود كسى به میهمانى برود یا دیگرى را به میهمانى دعوت كند مگر این كه روابط مادى و تجارى و سیاسى آنها ایجاب كند.

در حالى كه در كشورهاى اسلامى و در میان خانواده هایى كه سنن دینى نزد آنها زنده است، میهمان، هرچند هیچ گونه آشنایى نداشته باشند عزیز و گرامى است و هدیه خدا.


1. بحارالانوار، جلد 15، صفحه 241.

[ 159 ]

درس صد و چهل و نهم

احترام و محبّت

امام صادق(علیه السلام) مى فرماید:

لَیْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یُوَقَّرْ كَبیرَنا وَلَمْ یَرْحَمْ صَغیرَنا(1)

ترجمه

آن كس كه نسبت به بزرگترها احترام نگذارد و به كوچكترها محبّت نكند از ما نیست.

شرح كوتاه

جامعه انسانى همانند كاروان پردامنه اى است كه دائماً در حركت است، نوزادانى از مادر متولّد مى شوند، كودكان بزرگ، و بزرگ ها پیر پیران از دنیا مى روند، و هیچ كس از این ره سپردن مستثنا نیست.

در این میان بزرگترها معمولا تجربه بیشتر و بینش عمیق تر دارند و در دوران عمر خویش - چنانچه وظیفه شناس بوده اند - منشأ خدمات فراوانترى شده اند و تمام محاسبات حكم مى كند كه مورد احترام باشدو جوانان و نوجوانان حرمت آنان را نگهدارند.

و كوچك ترها چون نورسند و در آغاز زندگى، باید مورد محبّت قرار گیرند و با دلسوزى كامل پایه هاى سعادتشان به دست بزرگترها گذارده شود، و این است راه و رسم یك جامعه انسانى و مترقى.


1. اصول كافى، جلد 3، صفحه 253.

[ 160 ]

درس صد و پنجاهم

این چنین براى خود ذخیره كن

امیرمؤمنان على(علیه السلام) فرمود:

ما تَقَدَّمَ مِنْ خَیْر یَبْقَ لَكَ ذُخْرُهُ وَ ما تُؤَخّرُهُ یَكُنْ لِغَیْرِكَ خَیْرُهُ(1)

ترجمه

آنچه پیش از خود بفرستى براى تو ذخیره مى شود و آنچه تأخیر بیندازى فایده اش تنها براى دیگران است (و مسؤولیتش متوجه توست).

شرح كوتاه

جنون ثروت اندوزى در دنیاى امروز بیش از هر وقت دیگر به چشم مى خورد; بدون این كه حساب كنند هدف اصلى و فلسفه ثروت چیست؟

آنها كه دیوانهوار در فكر جمع ثروتند و حتى كمترین توجهى به طرق آن از نظر حلال و حرام و ظلم و عدالت ندارند هیچ فكر نمى كنند ثروتهاى كلان را نه با خود مى توان برد، نه همه آن را مى توان خورد، جز بارى سنگین بر دوش صاحب آن نیست، جمع كردن و گذاشتن و رفتن، سپس تمام مسؤولیت هاى آن را بدوش كشیدن.


1. نهج البلاغه.



موضوعات
...
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
کسب درآمد